بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد نرخ محاسباتی ارز همچنان ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان باقی مانده است؛ عددی که نه‌تنها مبنای درآمدهای نفتی دولت است، بلکه نقش کلیدی در تداوم ارز ترجیحی و سیاست‌های حمایتی ایفا می‌کند.؛

​سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: موضوعی که وجود دارد اولا یک سری شایعه‌هایی ایجاد شده بود که ارز ترجیحی را برای برخی از کالاهای اساسی حذف خواهد شد در صورتی که تا پایان سال به هیچ وجه این موضوع امکان ندارد و برای برنج و همه کالاهای اساسی و داروها حتماً ارز ترجیحی وجود خواهد داشت.؛

در ماه‌هایی که دولت میلیاردها دلار ارز ترجیحی را با هدف مهار قیمت‌ها به واردات کالاهای اساسی اختصاص داده، سفره خانوارها کوچک‌تر شده است. تورم خوراکی‌ها نه‌تنها مهار نشده، بلکه از تورم عمومی کشور هم پیشی گرفته؛ موضوعی که پرسش‌های جدی درباره کارایی سیاست ارز ترجیحی ایجاد کرده است.؛

سال‌هاست که دولت با هدف حمایت از اقشار کم‌درآمد بخشی از منابع ارزی خود را با قیمت پایین به خرید و عرضه کالاهای ضروری و ارزاق عمومی اختصاص می‌دهد. ؛

هم‌زمان با حذف ارز ترجیحی از داروهای وارداتی بیماران خاص و کاهش شدید ذخایر دارویی کشور، دسترسی به بسیاری از اقلام حیاتی دشوارتر شده است. افزایش قیمت، کمبود دارو و بدهی‌های انباشته در زنجیره تأمین، بیماران را با خطر جدی مواجه کرده و نگرانی‌ها درباره آینده درمان در ایران را افزایش داده است.؛

وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرد که ارز ترجیحی برای واردات برنج حذف شده و از این پس واردات با نرخ ارز تالار دوم انجام می‌شود. پیش‌تر واردکنندگان برنج از ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی استفاده می‌کردند و دولت طی ماه‌های گذشته نیز تخصیص این ارز را محدود کرده بود.؛

پنجمین مرحله کالابرگ الکترونیک امروز برای دهک‌های اول تا سوم و خانوارهای دارای عضو معلول شارژ شد و مبلغ آن به ۶۲۰ هزار تومان افزایش یافت.؛

حذف ارز ترجیحی از واردات برنج هندی و پاکستانی، بازار این محصول را وارد فاز جدیدی کرده است. طبق اعلام رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران، قیمت‌های جدید با ارز آزاد تعیین شده و قرار است برنج هندی حدود ۱۳۵ هزار تومان و برنج پاکستانی حدود ۱۶۰ هزار تومان عرضه شود.؛

سیاست ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی که با هدف کنترل قیمت کالاهای اساسی معرفی شد، عملاً مشکل چندنرخی بودن ارز، رانت، واسطه‌گری و ناتوانی در مهار قیمت‌ها را برطرف نکرده است.؛

با وجود اختصاص میلیاردها دلار ارز ترجیحی برای مهار قیمت کالاهای اساسی، بازار هر روز شاهد رکوردهای جدید گرانی است. ساختار معیوب قیمت‌گذاری، ضعف نظارت و انحراف منابع باعث شده برنج، گوشت و لبنیات چند برابر گران‌تر شوند و یارانه ارزی به‌جای رسیدن به سفره مردم، در حلقه‌های واسطه‌گری و واردات گم شود.؛

سیاست ارز ترجیحی سال‌ها با هدف حمایت از دهک‌های پایین اجرا شده، اما داده‌ها نشان می‌دهد بخش بزرگی از منابع نه‌تنها به مصرف‌کننده نرسیده، بلکه موجب رانت‌ گسترده و رشد تورم کالاهای اساسی شده است.؛

گرانی برنج در ایران برخلاف روند جهانی ناشی از کاهش قیمت نیست، بلکه نتیجه ضعف نظارت، تعدد واسطه‌ها، نبود شفافیت در زنجیره توزیع و سوءاستفاده از ارز ترجیحی است. در حالی‌ که قیمت تمام‌شده برنج وارداتی حدود ۴۰ هزار تومان است، محصول با نرخ دو تا سه برابر به دست مردم می‌رسد و همین مسئله فشار اقتصادی و بی‌اعتمادی اجتماعی را افزایش داده است.؛