به گزارش اطلاع با ما در شرایطی که نوسان نرخ ارز به نگرانی روزمره مردم تبدیل شده، آنچه بیش از خود افزایش قیمتها اعتماد عمومی را فرسایش داده، سکوت مسئولان اجرایی است؛ سکوتی که میدان را برای شایعه، جنگ روانی و تضعیف پول ملی باز گذاشته است.
آنچه این روزها افکار عمومی را بیش از جهشهای مقطعی نرخ ارز نگران کرده، نبود واکنش روشن و بهموقع از سوی مسئولان اجرایی است. بازارها ذاتاً به سیگنال حساساند و در غیاب توضیح، برنامه یا حتی یک روایت رسمی، ابهام به سرعت به اضطراب تبدیل میشود. این وضعیت، هزینهای فراتر از نوسان عددی ارز دارد.
سکوت سیاستگذار، عملاً میدان را به تحلیلهای هیجانی و روایتهای غیررسمی میدهد. در چنین فضایی، رسانههای معاند و جریانهای سوداگر میتوانند با برجستهسازی سناریوهای بدبینانه، این پیام را القا کنند که اقتصاد ایران راهی جز بنبست ندارد. پیامدی که از دل این فضا بیرون میآید، فقط کاهش قدرت خرید نیست؛ بلکه فرسایش اعتماد عمومی و تضعیف اعتبار ملی است.
بازار ارز بیش از آنکه به منابع فیزیکی واکنش نشان دهد، به انتظارات پاسخ میدهد. وقتی مردم احساس کنند برنامهای برای مدیریت شرایط وجود ندارد یا تصمیمگیران در برابر تحولات منفعلاند، رفتارهای احتیاطی تشدید میشود. این رفتارها خود به نوسان بیشتر دامن میزند و چرخهای معیوب شکل میگیرد که خروج از آن دشوار است.
در کنار ضعف ارتباطی و سکوت سیاستی، ساختار مالیاتی نیز نقشی مستقیم در تضعیف پول ملی دارد. زمانی که دولت قادر به اخذ مالیات عادلانه و کارآمد نیست، ناخواسته تورم را به جای مالیات مینشاند. فرار مالیاتی گسترده و معافیتهای رانتی، کسری بودجه را مزمن کرده و این کسری، نهایتاً از مسیر فشار بر پول ملی جبران میشود.
وقتی بار تأمین مالی دولت بهجای پایههای شفاف مالیاتی، بر دوش تورم میافتد، هزینه آن بهطور نابرابر میان همه شهروندان توزیع میشود. کاهش ارزش ریال، نوعی مالیات پنهان است که بیش از همه طبقات حقوقبگیر و دهکهای متوسط و پایین را تحت فشار قرار میدهد؛ بدون آنکه سازوکار پاسخگویی روشنی وجود داشته باشد.
سکوت در برابر نوسانات بازار ارز، صرفاً یک خلأ خبری نیست؛ عاملی است که به بیاعتمادی، شایعهسازی و تضعیف پول ملی دامن میزند. در کنار آن، ضعف نظام مالیاتی و تداوم کسری بودجه، فشار مضاعفی بر ریال وارد کرده است. مدیریت بازار ارز، بیش از هر چیز به شفافیت، روایت رسمی منسجم و اصلاحات ساختاری نیاز دارد؛ عناصری که نبودشان، هزینهای فراتر از اعداد و نمودارها به اقتصاد تحمیل میکند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ