به گزارش اطلاع با ما ، بازار ارز: برخلاف پیشبینیها، فعال شدن مکانیسم ماشه نتوانست بازار ارز ایران را دچار شوک پایدار کند. نوسانهای اولیه نرخ دلار پس از این رویداد، موقتی و عمدتاً روانی بود و سیاستهای ارزی بانک مرکزی با اتکا به ذخایر طلا و ارز، مانع از جهش شدید نرخها شد. کارشناسان میگویند اقتصاد ایران در سالهای اخیر به مرحلهای از «مقاومت در برابر تحریم» رسیده است.
فعال شدن مکانیسم ماشه، در نگاه نخست، تهدیدی برای ثبات اقتصادی ایران تلقی میشد. اما بازار ارز برخلاف انتظارها، واکنش شدیدی نشان نداد. نرخ دلار تنها با نوسانی حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد مواجه شد و سپس به مسیر ثبات بازگشت؛ نشانهای از کنترل مؤثر سیاستگذار و کاهش حساسیت اقتصاد به اخبار سیاسی.
تحلیلگران اقتصادی معتقدند اثر مکانیسم ماشه بر دلار بیشتر جنبه روانی داشت تا اقتصادی. این مکانیسم تحریمهای جدید تجاری یا بانکی را فعال نکرد و تنها تحریمهای تسلیحاتی و هستهای پیشین را بازگرداند. از آنجا که این تحریمها سالهاست در عمل برقرارند، فعالسازی مجددشان تأثیر ساختاری بر بازار نداشت.
بانک مرکزی با استفاده از ابزارهای جدید سیاستگذاری ارزی، ذخایر قابلتوجه طلا و ارز، و ایجاد تالارهای رسمی مبادله، توانست مانع از جهش نرخ دلار شود. در این سیاست، نیازهای ارزی کشور به سه بخش اساسی، تولیدی و غیرمولد تفکیک شده تا فشار از بازار آزاد برداشته شود.
در سالهای اخیر، افزایش ذخیره طلای بانک مرکزی بهعنوان سپر امنیتی بازار عمل کرده است. عرضه محدود سکه و طلا از طریق مرکز مبادله ارز و طلا، ابزار جدیدی برای کنترل رفتار هیجانی بازار محسوب میشود.
آمارهای رسمی نشان میدهد تراز تجاری ایران در نیمه نخست سال مثبت بوده است؛ به این معنا که ورود ارز از صادرات بیش از خروج آن از واردات است. این روند، به تزریق آرامش و کاهش فشار بر نرخ دلار کمک کرده است.
بازار ارز ایران طی سالهای اخیر بارها با شوکهای سیاسی مانند جنگ غزه، تهدیدهای نظامی یا تغییر دولتها روبهرو شده، اما هربار با ثبات نسبی از آن عبور کرده است. این تجربه باعث شده که فعال شدن مکانیسم ماشه، دیگر عامل ترسآور برای فعالان بازار نباشد.
واکنش مثبت کشورهایی مانند چین و روسیه به اقدام اخیر غرب، مانع از تشدید فشارها بر اقتصاد ایران شده است. همکاریهای اقتصادی در قالب بریکس، شانگهای و پیمانهای پولی دوجانبه، ظرفیتهایی برای بیاثر کردن تحریمها فراهم کردهاند.
بررسی دادهها نشان میدهد که اثر مکانیسم ماشه بر دلار، کوتاهمدت و کنترلشده بود. بانک مرکزی با سیاستهای هوشمندانه، بازار را از مسیر هیجانی به مسیر عقلانی بازگرداند. در نتیجه، اقتصاد ایران بار دیگر نشان داد که در برابر تحریمهای سیاسی بدون پشتوانه اقتصادی، مقاوم و سازگار است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
