به گزارش اطلاع با ما حضور اتباع افغانستان در صنعت ساختمان ایران که سالها بخش بزرگی از پروژهها را پیش برده بود، به نصف کاهش یافته است. این تغییر، فرصتهایی برای اشتغال نیروی کار ایرانی فراهم کرده اما همزمان نگرانیهایی درباره افزایش هزینه ساخت و رشد قیمت مسکن به وجود آورده است. کارشناسان بر لزوم برنامهریزی برای حفظ ظرفیت ساختوساز و تقویت نیروی کار داخلی تأکید دارند.
ایران از دهههای گذشته یکی از مقاصد اصلی مهاجرت کاری اتباع افغانستان بوده است. جنگها و بحرانهای اقتصادی افغانستان باعث شده بخش بزرگی از این مهاجران در پروژههای ساختمانی ایران مشغول شوند. دستمزد کمتر، ساعات کاری طولانی و مهارتهای سنتی برخی کارگران افغانستانی، آنها را به نیرویی محبوب برای کارفرمایان بدل کرده است.
برآوردها نشان میدهد در سال ۱۴۰۳ حدود ۱.۵ میلیون نفر در حوزه ساختوساز فعال بودند که نزدیک به ۷۵ درصدشان اتباع افغانستانی بودند، اما این سهم اکنون به حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است. با این حال، آمار رسمی وزارت کار تا پایان خرداد ۱۴۰۴ تنها ۴۳۳ هزار و ۴۹۱ کارگر خارجی مجوزدار را ثبت کرده است که ۵۳ درصد آنها در ساختمان مشغولاند.
کارفرمایان از کارگران افغانستانی به دلیل دستمزد کمتر، انعطافپذیری بالا، عدم الزام به بیمه در بسیاری از موارد و مهارتهای تجربی در کارهای سنتی استفاده میکنند. این مزایا رقابت نابرابری را برای کارگران ایرانی ایجاد کرده و در برخی پروژهها باعث کاهش فرصت شغلی بومیان شده است.
کاهش ناگهانی حضور اتباع افغانستانی میتواند سرعت پیشرفت پروژههای عمرانی بزرگ را کاهش دهد و هزینههای ساخت را افزایش دهد؛ امری که در نهایت ممکن است منجر به رشد قیمت مسکن شود. از سوی دیگر، این کاهش میتواند فشار رقابتی بر کارگران ایرانی را کمتر کرده و فرصت اشتغال بیشتری فراهم کند.
* ساماندهی قانونی نیروی کار خارجی از طریق صدور مجوز و بیمه * آموزش و مهارتافزایی کارگران ایرانی * تفکیک وظایف میان کارگران بومی و مهاجر بر اساس مهارت و نیاز بازار * بهبود شرایط کاری برای جلوگیری از مهاجرت استادکاران ایرانی به خارج از کشور
اتباع افغانستانی دههها بخشی جداییناپذیر از صنعت ساختمان ایران بودهاند. کاهش حضور آنها، اگر با سیاستگذاری دقیق همراه نباشد، میتواند چالشهایی برای ظرفیت ساختوساز و بازار مسکن ایجاد کند. آینده این بخش وابسته به تعادلی هوشمندانه میان حفظ توان ساخت و تقویت نیروی کار داخلی است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
