به گزارش اطلاع با ما، آب : درحالیکه نهادهای رسمی با اعلام خطر درباره کاهش نرخ باروری، مردم را به فرزندآوری بیشتر دعوت میکنند، چهره واقعی ایران چیز دیگری میگوید: سدهای نیمهجان، چاههای خالی و روستاهایی که یکییکی در حال ترک شدناند. تناقضی بزرگ شکل گرفته؛ شعاری برای افزایش جمعیت و واقعیتی بهنام خشکسالی که هر روز عمیقتر میشود.
نرخ باروری ایران اکنون در پایینترین سطح تاریخی خود قرار دارد. جوانان با هزینههای زندگی، اشتغال بیثبات، قیمت سرسامآور مسکن و نگرانی از آینده فرزندانشان روبهرو هستند. برای بسیاری از خانوادهها، فرزندآوری نه یک انتخاب فرهنگی، بلکه یک «معادله اقتصادی» شده است؛ معادلهای که نتیجهاش کاهش تعداد فرزندان است.
با وجود وسعت کشور، ایران از نظر منابع تجدیدپذیر آب، فقیر است. کاهش ذخایر زیرزمینی و فشارهای اقلیمی باعث شده بیش از ۷۰ درصد آبخوانها در وضعیت بحرانی قرار بگیرند. ما حتی آب نسل آینده را هم خرج کردهایم. فروچالهها، زمینهای نشستکرده و دشتهای ممنوعه، نه نشانه طبیعی، بلکه نتیجه مدیریت نادرست دهههاست.
خشکسالی و نابودی کشاورزی، روستاییان را به مهاجرانی ناخواسته تبدیل کرده است. استانهایی مانند خوزستان، فارس، اصفهان، خراسان و سیستانوبلوچستان شاهد مهاجرتهای گستردهاند. این موج مهاجرت، هم روستاها را تهی کرده و هم شهرها را زیر فشار خدمات، مسکن و اشتغال خم کرده است. در چنین شرایطی، دعوت به افزایش جمعیت برای بسیاری از مردم بیمعناست.
وامهای فرزندآوری، افزایش حق عائلهمندی و بستههای تشویقی، بیشتر جنبه کوتاهمدت دارند. بخش زیادی از بودجه «جوانی جمعیت» صرف پرداختهای فوری شده و هیچ نقشی در تغییر تصمیم خانوادهها ندارد. وقتی شغل، مسکن و امنیت اقتصادی نیست، پولهای مقطعی نمیتوانند نرخ باروری را بالا ببرند.
افزایش جمعیت تنها زمانی معنا دارد که کشور بتواند آب، غذا، آموزش و بهداشت نسل آینده را تأمین کند. اما تا زمانی که الگوی کشت اصلاح نشده، آب بازچرخانی نمیشود و مدیریت مصرف تغییر نکرده، افزودن جمعیت فقط فشار بیشتری بر منابع محدود خواهد بود.
پاکستان نمونهای روشن است: جمعیت بسیار زیاد اما منابع آبی در آستانه فروپاشی. بیش از ۹۰ درصد آبش صرف کشاورزی کمبازده میشود و کیفیت آب روزبهروز پایینتر میآید. جمعیت بالا بدون مدیریت منابع، به رفاه نمیرسد؛ فقط بحران را گستردهتر میکند.
خانوادهها با واقعیت اقتصادی و محیطزیستی تصمیم میگیرند. وقتی شغل پایدار نیست، خانه دستنیافتنی شده و هزینه سلامت و آموزش هر سال بیشتر میشود، طبیعی است که باروری کاهش پیدا کند.
اگر مسئولان واقعاً نگران آینده جمعیتاند، باید قبل از هر شعاری، تضمین کنند نسل آینده:
بدون اینها، هر سیاست جمعیتی تنها باری بر دوش نسلهای آینده است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
