به گزارش اطلاع با ما، ورق فولادی – ورقهای سرد و گالوانیزه، که ستون اصلی بسیاری از صنایع کشور هستند، این روزها با قیمتی بسیار بالاتر از نمونههای خارجی به دست تولیدکننده داخلی میرسند. این اختلاف ۳۰ تا ۴۰ درصدی نهتنها تعجببرانگیز است بلکه صنایع پاییندستی را تا مرز توقف تولید پیش برده و یک چرخه پیچیده از انحصار و عرضه محدود را آشکار کرده است.
فولاد یکی از پایههای توسعه صنعتی محسوب میشود و بخش بزرگی از صنایع کشور بر پایه ورق سرد، اسیدشویی و گالوانیزه فعالیت میکنند. کیفیت سطحی مناسب، شکلپذیری بالا و کاربرد گسترده این محصولات باعث شده کوچکترین نوسان در قیمت یا عرضه آن، کل زنجیره تولید را دچار فشار کند؛ از لوازم خانگی و خودرو گرفته تا تجهیزات برقی و سازههای سبک.
با رشد غیرعادی قیمت مواد اولیه فولادی در سالهای اخیر، تولیدکنندگان داخلی ناچار شدهاند ورق را با بهایی بسیار بالاتر از نرخ جهانی تهیه کنند. بهجای آنکه تولید داخلی یک مزیت رقابتی ایجاد کند، خود به عاملی برای بالا رفتن هزینهها، کاهش بهرهوری و گسترش واسطهگری تبدیل شده است.
سازوکار فعلی عرضه فولاد باعث شده تولیدکنندگان واقعی فقط بخشی از نیاز خود را از بورس کالا دریافت کنند و برای ادامه تولید سراغ بازار آزاد بروند. اما مقایسه قیمتها نشان میدهد:
نمونه خارجی: حدود ۳۹ هزار تومان
نمونه خارجی: حدود ۳۵ هزار تومان
این اختلاف نه از شرایط جهانی نشأت میگیرد و نه از هزینه تولید؛ بلکه محصول ساختار غیررقابتی و عرضه محدود است.
کم بودن حجم عرضه نسبت به نیاز، قیمتها را به شکل مصنوعی بالا نگه میدارد.
قیمت پایه در بورس براساس شاخصهایی تعیین میشود که همخوانی چندانی با نرخهای جهانی ندارد و عملاً قیمت را بالاتر از حالت طبیعی نگه میدارد.
این روند نوعی انحصار قیمتی ایجاد کرده که مصرفکننده واقعی یعنی صنایع پاییندستی قربانی آن هستند.
در سالهای اخیر گروهی از افراد با گرفتن مجوز تولید ـ بدون داشتن خط تولید واقعی ـ سهمیه مواد اولیه دریافت میکنند و سپس همان محصول را به چند برابر قیمت به تولیدکننده حقیقی میفروشند.
بخش قابل توجهی از ورق سرد و گرم به جای تولیدکننده واقعی، به دست واسطهها میافتد.
اختلاف قیمت بین بورس و بازار آزاد چند برابر میشود و هزینه تولید به شکلی افسارگسیخته رشد میکند.
افزایش غیرمنطقی قیمت مواد اولیه باعث شده کارخانهها نتوانند هزینههای ورودی را مدیریت کنند. بسیاری از خطوط تولید با کاهش ظرفیت کار میکنند و برخی دیگر در آستانه توقف کامل قرار دارند. در چنین شرایطی:
قیمت نهایی محصولاتی مانند خودرو، لوازم خانگی و تجهیزات فلزی افزایش مییابد،
مواد اولیه فولادی بهجای آنکه پیشران توسعه باشند، امروز به مانعی برای استمرار تولید تبدیل شدهاند. تا زمانی که:
نمیتوان انتظار داشت صنایع پاییندستی مسیر رشد و رقابت را طی کنند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
