به گزارش اطلاع با ما بازار خودرو در روزهای اخیر شاهد جهش عجیب قیمت پراید وانت بوده است. این خودروی کار که سالها ارزانترین گزینه حملونقل سبک بود، حالا در بازار آزاد به حدود ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است. با وزن تقریبی ۹۰۰ کیلوگرم، هر کیلوگرم از این خودرو حدود ۱ میلیون و ۳۳۳ هزار تومان ارزش دارد. روند فعلی نشان میدهد بازار خودرو بیش از پیش از قدرت خرید مصرفکنندگان واقعی دور میشود.
بازار خودرو ایران این روزها خبرهای عجیبی میشنود. اما شاید عجیبترین خبر، قیمت پراید وانت است. خودرویی که سالها به عنوان ارزانترین گزینه برای کسبوکارهای کوچک و حملونقل سبک شناخته میشد، حالا رقمهایی میزند که تا چند سال پیش با آن میشد چند دستگاه خودروی صفر کیلومتر خرید.
بر اساس معاملات بازار آزاد در روزهای اخیر، قیمت پراید وانت به حدود ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است. این رقم برای خودرویی که نه امکانات رفاهی دارد، نه ایمنی قابل قبول و نه مصرف سوخت مناسب، یک شوک واقعی به بازار است.
پراید وانت که زمانی با قیمت زیر ۱۰۰ میلیون تومان هم معامله میشد، حالا در باشگاه میلیاردیها جا خوش کرده است. یعنی ظرف چند سال، قیمت آن بیش از ۱۰ برابر شده است.
برای درک بهتر بزرگی این رقم، بیایید یک محاسبه ساده انجام دهیم. وزن تقریبی پراید وانت حدود ۹۰۰ کیلوگرم است. با قیمت ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان، هر کیلوگرم از این خودرو حدود ۱ میلیون و ۳۳۳ هزار تومان ارزش دارد.
یعنی هر کیلو پراید وانت، قیمتی نزدیک به یک گرم طلای ۱۸ عیار دارد (با فرض طلای ۱۸ عیار حدود ۵ تا ۶ میلیون تومان، اما این مقایسه صرفاً برای نشان دادن ابعاد فاجعه است). یک خودروی اقتصادی و کار، به قیمت طلا.
**اول، توقف تولید:** ایرانخودرو تولید پراید (سواری و وانت) را چند سال پیش متوقف کرد. وقتی خودرویی از خط تولید خارج میشود، عرضه آن در بازار آزاد محدود میشود و قیمت به مرور افزایش مییابد.
**دوم، تقاضای بالا برای خودروی کار:** کسبوکارهای کوچک، مغازهدارها، حملکنندگان بارهای سبک و حتی کشاورزان هنوز به یک خودروی کار ارزان و ساده نیاز دارند. پراید وانت با وجود همه ضعفها، از نظر هزینه نگهداری و دسترسی به قطعات، همچنان گزینه مناسبی برای این قشر بود. حالا که دیگر تولید نمیشود، تقاضا سراغ همان نمونههای موجود رفته و قیمت را بالا برده است.
**سوم، تورم و جهش نرخ ارز:** افزایش نرخ ارز و تورم عمومی، قیمت تمام کالاها و از جمله خودرو را به شدت افزایش داده است. پراید وانت هم از این قاعده مستثنی نبوده است.
نکته تلخ ماجرا این است که خودرویی که قرار بود یک وسیله کار ساده و در دسترس باشد، حالا به کالایی لوکس و گرانقیمت تبدیل شده است. کسی که برای امرار معاش به یک وانت کوچک نیاز دارد، دیگر توان خرید آن را ندارد.
با ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان امروز، میتوان یک آپارتمان کوچک در حومه شهر خرید، یا چندین مغازه اجاره کرد، یا یک کسبوکار راه انداخت. اما این پول را باید بدهی تا یک پراید وانت دست دوم سوار شوی.
برای درک بهتر جایگاه پراید وانت، بد نیست آن را با سایر خودروهای کار مقایسه کنیم. وانتهای بزرگتر مثل نیسان یا مزدا که ابعاد و توان بیشتری دارند، قیمتهایی بین ۲ تا ۳ میلیارد تومان دارند. با این حساب، پراید وانت با نصف قیمت آنها، همچنان از نظر عددی ارزانتر است. اما از نظر نسبت قیمت به کارایی، دیگر آن خرید اقتصادی سابق نیست.
واقعیت این است که بازار خودروهای کار ایران دچار یک بحران شده است. نه تولید داخلی جوابگوی نیاز است و نه واردات خودروهای کار ارزانقیمت (مثل برخی وانتهای چینی) به آسانی انجام میشود.
ادامه روند فعلی یعنی قیمت پراید وانت و سایر خودروهای اقتصادی همچنان افزایش خواهد یافت. این یعنی قشر ضعیف جامعه که به چنین خودروهایی برای کار و زندگی نیاز دارند، بیشترین آسیب را میبینند.
یک پیک موتوری شاید بتواند با موتور کار کند، اما یک باغدار یا یک مغازهدار لوازم خانگی که باید بار بزند، بدون وانت عملاً فلج میشود. حالا تصور کنید چنین شخصی برای خرید یک پراید وانت ساده باید بیش از یک میلیارد تومان هزینه کند. چه کسی چنین پولی دارد؟
پراید وانت، روزگاری نماد خودروی اقتصادی و کار در ایران بود. حالا به نماد تورم افسارگسیخته و فاصله طبقاتی تبدیل شده است. ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان قیمت، هر کیلو ۱.۳ میلیون تومان ارزش. رقمی که نشان میدهد بازار خودرو ایران از هر منطقی خارج شده است. تا زمانی که تولید خودروهای اقتصادی و کار به میزان کافی انجام نشود و یا واردات خودروهای ارزانقیمت آزاد نشود، این روند نگرانکننده ادامه خواهد داشت. و در این مسیر، قشر ضعیف و زحمتکش جامعه، بیش از همه ضرر خواهد کرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
