به گزارش اطلاع با ما ، با گسترش شبکههای اجتماعی، شیوه حضور مردم در رویدادهای عمومی نیز تغییر کرده است. یکی از نمونههای بحثبرانگیز این تغییر، ثبت سلفی و انتشار تصاویر شخصی در مراسم تشییع و خاکسپاری هنرمندان است؛ رفتاری که هر بار با واکنشهای متفاوتی از سوی افکار عمومی و کارشناسان همراه میشود.
در سالهای اخیر، حضور در مراسم بدرقه چهرههای شناختهشده تنها به ادای احترام محدود نمانده است. بسیاری از افراد لحظاتی پس از حضور در مراسم، تصاویر و ویدئوهای خود را در شبکههای اجتماعی منتشر میکنند؛ تصاویری که گاه بیش از آنکه بر یاد و خاطره فرد درگذشته تمرکز داشته باشد، حضور منتشرکننده را به نمایش میگذارد.
همین موضوع باعث شده برخی از منتقدان، مراسم سوگواری را به فضایی برای تولید محتوا و جلب توجه در فضای مجازی تشبیه کنند.
در برابر این انتقادها، گروهی معتقدند نسل امروز احساسات خود را به شیوهای متفاوت از گذشته ابراز میکند. از نگاه آنان، انتشار یک عکس یا سلفی میتواند نشانه علاقه و احترام به هنرمندی باشد که سالها با آثارش همراه بودهاند.
در مقابل، منتقدان تأکید میکنند که مراسم سوگواری جایگاه ویژهای دارد و حفظ آرامش، احترام و همدلی با خانواده متوفی باید بر هر رفتار دیگری اولویت داشته باشد.
کارشناسان علوم اجتماعی معتقدند فراگیر شدن شبکههای اجتماعی، مرز میان تجربه یک رویداد و نمایش آن را کمرنگ کرده است. بسیاری از افراد پیش از آنکه در لحظه حضور داشته باشند، به این فکر میکنند که چگونه آن را ثبت و منتشر کنند.
این تغییر نگرش باعث شده حتی مراسمهایی که ماهیتی احساسی و آرام دارند نیز از چرخه انتشار محتوا و رقابت برای دیدهشدن دور نمانند.
همه افرادی که در چنین مراسمی عکس میگیرند، الزاماً با هدف جلب توجه این کار را انجام نمیدهند. برخی تنها قصد دارند یادگاری از آخرین بدرقه هنرمند محبوب خود ثبت کنند. با این حال، تفاوت میان ثبت یک خاطره شخصی و تبدیل آن به محتوایی برای کسب بازدید، همان نقطهای است که بیشترین اختلاف نظر را ایجاد کرده است.
فناوری بهخودیخود نه ارزشگذاری میکند و نه رفتار انسان را تعیین میکند. آنچه اهمیت دارد، شیوه استفاده از این ابزارهاست. تلفن همراه و شبکههای اجتماعی میتوانند وسیلهای برای ثبت خاطرات باشند، اما زمانی که توجه از اصل مراسم به نمایش حضور افراد معطوف شود، پرسشهایی درباره فرهنگ استفاده از این ابزارها شکل میگیرد.
شاید نتوان برای همه افراد نسخه واحدی درباره نحوه حضور در مراسمهای سوگواری پیچید، اما بسیاری از کارشناسان بر این باورند که حفظ حرمت لحظههای وداع، ارزشمندتر از ثبت تصویری است که چند ساعت بعد در میان انبوه پستهای فضای مجازی گم میشود.
در نهایت، آنچه از یک مراسم بدرقه در ذهن باقی میماند، نه تعداد عکسها و سلفیها، بلکه کیفیت حضور، احترام به فرد درگذشته و همدلی با بازماندگان است؛ موضوعی که همچنان یکی از مهمترین چالشهای فرهنگ دیجیتال در عصر شبکههای اجتماعی به شمار میرود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
