به گزارش اطلاع با ما ، گزارشهای میدانی از برخی فروشگاههای عرضهکننده کالاهای کالابرگی، از فروش مرغ با قیمت کیلویی ۳۹۰ هزار تومان حکایت دارد. فروشنده دلیل این قیمت را تأخیر در تسویه مطالبات عنوان کرده، در حالی که مدیرعامل شرکت مجری طرح از پرداخت مطالبات فروشگاهها در بازه ۱۴ تا ۲۰ روز سخن گفته و یک فعال صنعت مرغ نیز قیمت متعارف مرغ در بازار را حدود ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار تومان اعلام کرده است.
کالابرگ الکترونیکی با هدف کمک به خانوارها برای تأمین کالاهای اساسی طراحی شده است، اما گزارشهایی از برخی فروشگاههای عرضهکننده این اقلام، پرسشهایی درباره نحوه قیمتگذاری کالاهای مشمول این طرح ایجاد کرده است.
در یکی از این موارد، مرغ کالابرگی با قیمت کیلویی ۳۹۰ هزار تومان عرضه شده؛ رقمی که بنا بر اظهارات یک فعال صنفی حوزه مرغ، از قیمت معمول مرغ در بازار بالاتر است.
بررسیهای میدانی انجامشده در برخی فروشگاههای عرضهکننده کالاهای کالابرگی نشان میدهد قیمت مرغ در یکی از این واحدها به کیلویی ۳۹۰ هزار تومان رسیده است.
مدیر این فروشگاه در توضیح علت تعیین این قیمت، به موضوع زمانبر بودن تسویه حساب طرح کالابرگ اشاره کرده و مدعی شده است که وجه خریدهای انجامشده با کالابرگ با فاصله زمانی قابل توجهی به فروشگاه پرداخت میشود.
او همچنین هزینههای مالی و مالیاتی را از دیگر عواملی دانسته که به گفته خودش در تعیین قیمت مرغ تأثیر داشته است.
با این حال، نکته قابل توجه این است که طبق توضیحات مطرحشده در این گزارش، این قیمتگذاری لزوماً مبتنی بر یک بخشنامه مشخص از سوی اتحادیه عنوان نشده و فروشنده آن را بر اساس محاسبات خود تعیین کرده است.
یکی از مهمترین پرسشها در این ماجرا، تفاوت میان هزینه مالی فروشنده و قیمت مجاز فروش کالای مشمول کالابرگ است.
اگر فروشگاهی بابت اجرای طرح با تأخیر در دریافت مطالبات مواجه شود، این مسئله میتواند برای کسبوکار هزینه ایجاد کند؛ اما اینکه چنین هزینهای چگونه باید جبران شود و آیا فروشنده میتواند آن را در قیمت کالا لحاظ کند، موضوعی است که باید بر اساس مقررات رسمی طرح مشخص شود.
به همین دلیل، صرف ادعای وجود تأخیر در پرداخت نمیتواند به تنهایی مبنای تعیین قیمت کالا برای مصرفکننده باشد و میزان قانونی بودن چنین افزایش قیمتی نیازمند بررسی نهادهای مسئول است.
در مقابل ادعای تأخیر طولانیمدت در پرداخت، هادی کاشف، مدیرعامل شرکت فارا، درباره وضعیت تسویه مطالبات فروشگاههای خرد توضیحاتی ارائه کرده است.
به گفته او، در مقطعی از ماههای خرداد و تیر، وقفهای در تأمین بودجه مربوط به کالابرگ از سوی بانک مرکزی ایجاد شده بود که مشکلاتی را برای برخی فروشگاهها به وجود آورد.
او همچنین اعلام کرده بود با هماهنگیهای انجامشده، روند تخصیص منابع برای طرح در بازه زمانی ۱۴ تا ۲۰ روزه دنبال خواهد شد و با ادامه این فرآیند، مشکلات مربوط به تأخیر پرداخت کاهش پیدا میکند.
این اظهارات با ادعای دریافت وجه پس از حدود دو ماه تفاوت دارد و همین اختلاف، ضرورت روشن شدن زمان واقعی تسویه مطالبات فروشگاهها را بیشتر میکند.
مهدی یوسفخانی، دبیر انجمن کشتارگاهها و صادرکنندگان مرغ کشور، درباره قیمت این محصول در بازار اعلام کرده است که مرغ در سطح شهر حدود ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار تومان عرضه میشود.
بر اساس اظهارات این فعال صنفی، فروش مرغ با قیمت ۳۹۰ هزار تومان بالاتر از نرخ معمول بازار محسوب میشود.
او همچنین قیمت مرغ زنده درب مرغداری را حدود ۱۸۰ هزار تومان عنوان کرده و گفته است تولیدکنندگان در شرایط فعلی با مشکلات اقتصادی و زیان مواجه هستند.
به گفته یوسفخانی، بازار مرغ با کمبود مواجه نیست و حتی میزان عرضه نسبت به تقاضا بالا ارزیابی میشود. بنابراین اختلاف میان قیمت اعلامشده برای مرغ معمولی و رقم ۳۹۰ هزار تومانی مطرحشده برای مرغ کالابرگی، نیازمند توضیح دقیق درباره مبنای قیمتگذاری است.
گزارشهای میدانی از اجرای طرح کالابرگ، تنها به مسئله قیمت محدود نمیشود.
در یکی از موارد گزارششده در قزوین، مراجعهکنندهای که برای خرید مرغ با استفاده از کالابرگ به فروشگاه مراجعه کرده، با اعلام فروشنده مبنی بر نبود مرغ مواجه شده و به او پیشنهاد شده به جای مرغ، ماهی کالابرگی خریداری کند.
چنین مواردی میتواند این پرسش را ایجاد کند که میزان دسترسی واقعی خانوارها به کالاهای موردنظرشان در فروشگاههای مجری طرح چگونه است و آیا همه اقلام مشمول کالابرگ به شکل مستمر در دسترس مصرفکنندگان قرار دارند یا خیر.
هدف اصلی کالابرگ، کمک به خانوارها برای خرید کالاهای اساسی و کاهش بخشی از فشار هزینههای معیشتی است.
به همین دلیل، قیمتگذاری کالاهای مشمول این طرح اهمیت ویژهای دارد. اگر کالایی که با اعتبار کالابرگ خریداری میشود، در برخی فروشگاهها با قیمت بالاتری از نرخ معمول بازار عرضه شود، مصرفکننده عملاً با شرایطی متفاوت از هدف اولیه طرح مواجه خواهد شد.
از سوی دیگر، فروشندگان نیز ممکن است نسبت به زمان تسویه، هزینههای مالی و مشکلات نقدینگی خود دغدغههایی داشته باشند. حل این اختلاف نیازمند سازوکار شفاف و مشخصی است تا هزینههای اجرای طرح بدون مجوز، مستقیماً به مصرفکننده منتقل نشود.
در شرایطی که قیمت مرغ در بازار طبق اظهارات یک فعال صنفی حدود ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار تومان اعلام شده، رقم ۳۹۰ هزار تومان برای مرغ کالابرگی نیازمند توضیح درباره مبنای قیمتگذاری است.
پرسش مهم این است که آیا فروشگاه مجاز به تعیین چنین قیمتی بوده یا اینکه قیمت مذکور صرفاً بر اساس محاسبات داخلی فروشنده تعیین شده است؟
همچنین لازم است درباره نحوه تسویه مطالبات فروشگاهها، زمان دقیق پرداخت اعتبار کالابرگ و چگونگی نظارت بر قیمت کالاهای عرضهشده در این طرح اطلاعرسانی شفافتری صورت گیرد.
در نهایت، اگر کالابرگ قرار است بخشی از فشار هزینههای خوراکی خانوار را کاهش دهد، قیمتگذاری و نظارت بر فروشگاههای مجری طرح باید به گونهای باشد که اختلاف قیمت یا مشکلات اجرایی، اثر حمایتی این سیاست را برای مصرفکننده کمرنگ نکند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ