به گزارش اطلاع با ما ، کاهش تردد کشتیها در تنگه هرمز، افزایش قیمت نفت و سوخت در بازارهای جهانی و گزارشهایی درباره تحولات نظامی، همزمان با افزایش تلاشهای دیپلماتیک پاکستان، چین و کشورهای منطقه، به مهمترین محورهای تحولات اخیر جنگ ایران و آمریکا تبدیل شده است.
تحولات مرتبط با جنگ ایران و آمریکا در حالی ادامه دارد که همزمان گزارشهایی از کاهش قابل توجه تردد کشتیها در تنگه هرمز، افزایش قیمت انرژی، تحولات نظامی و فعالتر شدن رایزنیهای دیپلماتیک منتشر شده است. در همین حال، مقامهای کشورهای مختلف مواضع متفاوتی درباره آینده درگیری و احتمال باز شدن مسیر مذاکرات مطرح کردهاند.
یکی از مهمترین محورهای تحولات اخیر، وضعیت تردد کشتیها در تنگه هرمز است. بر اساس دادههایی که رویترز از شرکت کپلر نقل کرده، تعداد کشتیهای حامل کالا که در تعطیلات آخر هفته از این مسیر عبور کردهاند، نسبت به هفته قبل کاهش محسوسی داشته است.
دادههای کپلر همچنین نشان میدهد در هفته منتهی به ۱۳ سپتامبر، ۱۳ نفتکش از تنگه هرمز عبور کردهاند که مجموع محموله آنها حدود ۳۴ میلیون بشکه نفت بوده است. بخش قابل توجهی از این محمولهها از عربستان و عراق تأمین شدهاند.
در همین شرایط، سپاه پاسداران اعلام کرده یک فروند پهپاد MQ-1 آمریکا را در محدوده آسمان تنگه هرمز رهگیری و منهدم کرده است. درباره جزئیات این حادثه، روایت طرفهای مختلف باید به صورت جداگانه مورد بررسی قرار گیرد.
همچنین سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا از وقوع یک حادثه برای یک کشتی هنگام عبور از تنگه هرمز خبر داده است.
گسترش نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انرژی، آثار خود را در بازارهای جهانی نیز نشان داده است.
بلومبرگ گزارش داده میانگین قیمت خردهفروشی گازوئیل در آمریکا از ۶.۵ دلار برای هر گالن عبور کرده است. طبق این گزارش، قیمت گازوئیل از ابتدای سپتامبر افزایش قابل توجهی داشته و از رکورد سال ۲۰۲۲ نیز بالاتر رفته است.
در اروپا نیز بازار سوخت تحت تأثیر شرایط منطقه قرار گرفته است. رویترز به نقل از مؤسسه Energy Aspects گزارش داده اروپا ممکن است در سهماهه پایانی سال با کسری روزانه حدود ۵۱۰ هزار بشکه سوخت جت مواجه شود.
همزمان گزارشهایی درباره افزایش قیمت سوخت در فرانسه منتشر شده است. در این شرایط، قیمت نفت خام نیز در ماه سپتامبر رشد قابل توجهی داشته و نفت برنت در مقاطعی بالاتر از ۱۰۰ دلار معامله شده است.
تغییر شرایط حملونقل دریایی، هزینه استفاده از نفتکشها را نیز افزایش داده است. اکونومیست از رشد شدید نرخ اجاره ابرنفتکشهایی خبر داده که برای حمل محموله از خلیج فارس و عبور از تنگه هرمز مورد استفاده قرار میگیرند.
افزایش هزینه حملونقل در صورت تداوم میتواند یکی از عواملی باشد که بر هزینه نهایی انتقال انرژی و در نتیجه قیمت سوخت در برخی بازارها اثر بگذارد.
در بازار طلا نیز قیمت هر اونس طلای نقدی در معاملات روز دوشنبه با کاهش همراه شد؛ هرچند معاملهگران همچنان تأثیر جنگ بر تورم، بازار انرژی و مسیر احتمالی نرخ بهره را دنبال میکنند.
در کنار تحولات نظامی و اقتصادی، رایزنیهای دیپلماتیک نیز ادامه دارد.
محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، به تهران سفر کرده و با اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران، دیدار داشته است. برخی رسانهها این سفر را در چارچوب تلاشهای پاکستان برای کمک به کاهش تنشها ارزیابی کردهاند.
با این حال، رسانههای داخلی ایران از جمله تسنیم گزارش دادهاند که سفر نقوی با هدف پیگیری روابط و همکاریهای دوجانبه انجام شده و حامل پیام میان ایران و آمریکا نبوده است.
به این ترتیب، درباره نقش دقیق این سفر در تحولات دیپلماتیک، روایتهای متفاوتی منتشر شده و نمیتوان همه گزارشهای منتشرشده را یکسان تلقی کرد.
در همین حال، برخی مقامها و تحلیلگران آمریکایی درباره نقش چین در تحولات آینده صحبت کردهاند.
مارک فایفل، استراتژیست جمهوریخواه و مقام پیشین آمریکا، مشارکت چین را یکی از عواملی دانسته که میتواند بر روند دیپلماسی میان تهران و واشنگتن تأثیر بگذارد.
آنا پائولینا لونا، نماینده جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا نیز بر اهمیت مذاکره با کشورهایی که کانال ارتباطی با تهران دارند تأکید کرده است.
در واشنگتن همچنین اظهاراتی درباره امکان بازگشت ایران به مسیر مذاکرات مطرح شده؛ هرچند در کنار این مواضع، بر ادامه سیاست فشار علیه تهران نیز تأکید شده است.
مسعود پزشکیان نیز قرار است برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد راهی نیویورک شود. حضور رئیسجمهور ایران در این رویداد بینالمللی در شرایطی انجام میشود که موضوع جنگ و آینده روابط تهران و واشنگتن در کانون توجه قرار دارد.
در سوی دیگر، عربستان سعودی نیز رایزنیهای منطقهای خود را افزایش داده است. فیصل بن فرحان، وزیر خارجه این کشور، با همتایان خود در چند کشور منطقه درباره آخرین تحولات و راههای کنترل تنشها گفتوگو کرده است.
همزمان با افزایش فشارهای نظامی و اقتصادی، مقامهای آمریکایی مواضع متفاوتی درباره آینده درگیری و احتمال مذاکرات مطرح کردهاند.
از یک سو درباره امکان بازگشت ایران به میز مذاکره صحبت میشود و از سوی دیگر، بر ادامه فشارهای اقتصادی و سیاسی علیه تهران تأکید شده است.
در همین حال، برخی گزارشهای رسانهای از تصمیم آمریکا برای وارد نشدن به برخی تحولات مرتبط با حملات علیه انصارالله حکایت دارد؛ موضوعی که در صورت تأیید میتواند بر نحوه گسترش جبهههای درگیری در منطقه اثرگذار باشد.
در داخل ایران نیز مقامهای نظامی تأکید کردهاند مسائل دیپلماتیک از مسیر وزارت امور خارجه دنبال میشود و نیروهای مسلح نیز بر حفظ منافع ملی و تمامیت ارضی کشور تأکید دارند.
تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین نقاط حساس در تحولات منطقه محسوب میشود. سعد شریده الکعبی، وزیر انرژی قطر، در واکنش به اظهارات اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، درباره کاهش اهمیت هرمز در سالهای آینده، این ارزیابی را نادرست دانسته و بر نقش گسترده این مسیر در تجارت منطقه تأکید کرده است.
از سوی دیگر، بسنت ادعایی درباره توقف فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایران از اول مهر مطرح کرده است؛ موضوعی که رسانههای آمریکایی از جمله CNBC آن را به نقل از وزیر خزانهداری آمریکا منتشر کردهاند و جزئیات و دامنه آن نیازمند بررسی بیشتر است.
در مجموع، کاهش تردد دریایی در هرمز، افزایش هزینههای انرژی و حملونقل، تحولات نظامی و همزمان فعال شدن مسیرهای دیپلماتیک، مجموعهای از عوامل را شکل داده که میتواند بر روند تحولات منطقه در روزهای آینده اثرگذار باشد. در این میان، وضعیت تنگه هرمز و سرنوشت رایزنیهای تهران، واشنگتن و کشورهای میانجی از مهمترین موضوعاتی است که مورد توجه بازارها و رسانههای بینالمللی قرار گرفته است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
