به گزارش اطلاع با ما ، ایران شروط تازهای را برای بازگشت به مذاکرات با آمریکا مطرح کرده است؛ شروطی که در بخش زیادی از موارد با مفاد تفاهمنامه ژوئن شباهت دارد، اما در نحوه طرح و برخی جزئیات تفاوتهایی دیده میشود. در این میان، کنار گذاشته شدن مطالبه غرامت جنگی از نکات مورد توجه در مواضع جدید تهران است.
تهران شروط تازه خود را برای بازگشت به مسیر مذاکره با واشنگتن اعلام کرده است؛ مجموعهای از خواستهها که محور اصلی آن توقف درگیریها، کاهش فشارهای اقتصادی و پایان برخی اقدامات نظامی و سیاسی آمریکا علیه ایران است.
بر اساس اظهارات مطرحشده از سوی محسن رضایی در گفتوگو با الجزیره، این شروط از طریق میانجیهای قطری به طرف آمریکایی منتقل شده است. در مواضع جدید تهران، بر پایان جنگ در همه جبههها، آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران و توقف محاصره دریایی تأکید شده است.
از جمله خواستههای مطرحشده از سوی ایران میتوان به پایان حملات آمریکا به خاک کشور، خاتمه محاصره دریایی بنادر ایران، آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده و توقف دخالت واشنگتن در امور داخلی ایران اشاره کرد.
تهران همچنین خواستار پایان همکاری آمریکا با گروههای مخالف جمهوری اسلامی شده و پایان جنگ در تمامی جبههها، بهویژه جبهه لبنان، را یکی از شروط خود برای بازگشت به روند مذاکرات عنوان کرده است.
محمدباقر قالیباف نیز در مواضعی جداگانه اعلام کرده است که بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت به شرایط قبلی مذاکرات، به اجرای تعهدات آمریکا و تحقق خواستههای اعلامشده از سوی تهران وابسته خواهد بود.
مقایسه مواضع جدید ایران با تفاهمنامهای که در ژوئن میان دو طرف مطرح شده بود، نشان میدهد بخش قابلتوجهی از خواستهها همچنان مشابه است.
در تفاهمنامه پیشین نیز پایان درگیریها در جبهههای مختلف، احترام به حاکمیت دو طرف، خودداری از دخالت در امور داخلی، پایان محاصره دریایی و آزادسازی داراییهای ایران مورد توجه قرار گرفته بود.
با این حال، تفاهمنامه ژوئن موضوعات گستردهتری را نیز شامل میشد. از جمله، بحث برنامه بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری با حمایت آمریکا، تعهدات مرتبط با برنامه هستهای ایران، بازگشایی تنگه هرمز برای عبور ایمن کشتیها و برخی معافیتها برای صادرات نفت ایران.
همچنین در آن چارچوب، آمریکا متعهد به خودداری از اعمال تحریمهای جدید علیه ایران و جلوگیری از اعزام نیروهای نظامی بیشتر به منطقه شده بود.
یکی از نکات مورد توجه در مواضع تازه تهران، اشاره نشدن به مطالبه غرامت جنگی است؛ موضوعی که پیشتر در مطالبات ایران مطرح شده بود.
برخی تحلیلگران این تغییر را قابل توجه دانستهاند و آن را نشانهای از تغییر در نحوه تنظیم شروط تهران برای بازگشت به مذاکرات ارزیابی کردهاند. با این حال، حذف این موضوع از اظهارات اخیر به معنای مشخص شدن موضع نهایی دو طرف درباره آن نیست.
در شرایط فعلی، علاوه بر محتوای شروط، نحوه انتقال آنها نیز مورد توجه قرار گرفته است. تهران این بار پیام خود را از طریق میانجیهای قطری به واشنگتن منتقل کرده؛ اقدامی که میتواند نشاندهنده تلاش برای باز نگه داشتن مسیر دیپلماتیک در کنار ادامه فشارهای سیاسی و نظامی باشد.
از سوی دیگر، اختلاف بر سر نحوه اجرای تفاهمنامه قبلی همچنان یکی از مسائل مورد مناقشه دو طرف است. مقامهای ایرانی معتقدند اختلافات مربوط به توافق باید از طریق سازوکار حل اختلاف پیشبینیشده در همان چارچوب دنبال شود.
تنگه هرمز نیز در معادلات جدید تهران و واشنگتن جایگاه مهمی دارد. مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که بازگشایی این آبراه به تحقق تعهدات آمریکا و به رسمیت شناخته شدن حقوق مورد مطالبه ایران مرتبط است.
در همین حال، درباره مدیریت تردد کشتیها در این مسیر نیز رایزنیهایی با کشورهای منطقه، از جمله عمان، مطرح شده است.
تا زمان انتشار این گزارش، پاسخ رسمی آمریکا به شروط جدید ایران اعلام نشده است. تحلیلگران درباره میزان آمادگی واشنگتن برای پذیرش این خواستهها دیدگاههای متفاوتی مطرح کردهاند.
برخی معتقدند تمایل دولت آمریکا برای پایان دادن به جنگ میتواند زمینهای برای ازسرگیری مذاکرات ایجاد کند، در حالی که برخی دیگر فاصله میان خواستههای دو طرف را همچنان قابل توجه میدانند.
در مجموع، آنچه از مواضع تازه تهران برمیآید این است که چارچوب کلی بسیاری از مطالبات نسبت به تفاهمنامه پیشین تغییر اساسی نکرده، اما شرایط سیاسی و نظامی جدید، نحوه طرح شروط و اولویتهای مذاکره را تحت تأثیر قرار داده است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
