به گزارش اطلاع با ما با اعلام رئیس سازمان بورس مبنی بر پذیرش سه مدل خودروی داخلی در بورس کالا و احتمال عرضه خودروهای وارداتی، دوباره بحث عرضه خودرو در بورس به صدر اخبار اقتصادی بازگشته است. وزارت صمت با این طرح مخالف است و کارشناسان نیز نظرات متفاوتی دارند؛ موافقان آن را راهی برای شفافیت و کاهش واسطهگری میدانند، مخالفان اما این روش را عامل گرانی و انحصار بیشتر در بازار خودرو توصیف میکنند.
۱۸ شهریور، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام کرد سه مدل خودروی داخلی برای عرضه در بورس کالا پذیرش شده و احتمال عرضه خودروهای وارداتی نیز وجود دارد. در حالیکه وزارت صمت مخالفت خود را با این سازوکار اعلام کرده، کارشناسان اقتصادی دیدگاههای متضادی درباره آن دارند.
حسن حسنخانی، کارشناس اقتصادی، تأکید دارد که ریشه نابسامانی بازار خودرو در شیوه قیمتگذاری است: «اگر بورس باعث افزایش قیمت یا ایجاد صفهای جدید شود، عملاً مشکلی حل نخواهد شد.» مصطفی موسوینژاد نیز میگوید: «با نزدیک شدن قیمت کارخانه و بازار، دیگر نیازی به عرضه در بورس نیست.»
در مقابل، کارشناسانی چون یوسف کاووسی معتقدند عرضه خودرو در بورس میتواند شفافیت بیشتری به بازار بدهد: «در بورس، عرضه و تقاضا تعیینکننده قیمت است و مصرفکننده حق انتخاب دارد.» مجید گودرزی نیز بورس کالا را بازاری با نظم و استانداردهای مشخص توصیف میکند که جلوی تأخیر در تحویل و بینظمیهای فعلی را میگیرد.
یکی از مهمترین نقدها به روش فعلی فروش خودرو، قرعهکشی است که بسیاری آن را نوعی لاتاری غیرکارآمد میدانند. موافقان عرضه در بورس کالا بر این باورند که این شیوه میتواند کارت ملیفروشی و واسطهگری را کاهش دهد و خودرو بیشتر به دست مصرفکننده واقعی برسد.
مخالفان هشدار میدهند که تجربههای گذشته نشان داده خودروسازان با عرضه محدود و قطرهچکانی، قیمتها را در بورس بالا نگه میدارند و این موضوع عملاً منجر به انحصار و سود بیشتر تولیدکنندگان میشود، نه کاهش قیمت برای مصرفکننده.
کارشناسان تأکید دارند که بدون اصلاح ساختار بورس، شفافیت مالی شرکتها، افزایش واردات خودرو و ایجاد رقابت واقعی، عرضه خودرو در بورس کالا نمیتواند به هدف اصلی خود یعنی حمایت از مصرفکننده واقعی برسد. بهویژه اینکه تجربه مشابهی در دنیا برای الگو گرفتن وجود ندارد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
