به گزارش اطلاع با ما ، هشدار تازه اقتصاددان ارشد فائو درباره احتمال افزایش قیمت مواد غذایی، نگرانیها از موج جدید گرانی در بازار جهانی را افزایش داده است. رشد هزینه انرژی، افزایش قیمت کود و سوخت، مشکلات تولید و حملونقل و شرایط نامساعد آبوهوایی از مهمترین عواملی هستند که میتوانند در ماههای آینده هزینه تولید مواد غذایی را افزایش دهند.
بازار جهانی مواد غذایی ممکن است در ماههای آینده با فشار تازهای روبهرو شود. افزایش هزینه تولید، رشد قیمت انرژی و کود، محدودیت عرضه برخی نهادههای کشاورزی و تغییرات آبوهوایی، از جمله عواملی هستند که میتوانند قیمت تمامشده محصولات غذایی را افزایش دهند.
در شرایطی که قیمت مواد غذایی در سالهای گذشته یکی از عوامل مهم فشار تورمی در بسیاری از کشورها بوده، برخی کارشناسان نسبت به احتمال بازگشت روند افزایشی قیمتها هشدار دادهاند.
بر اساس اظهارات مطرحشده از سوی ماکسیمو توررو، اقتصاددان ارشد سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، آثار افزایش هزینه کالاهای پایه معمولاً با فاصله زمانی به بازار مواد غذایی منتقل میشود.
به گفته او، ممکن است بین تغییر قیمت نهادهها و مشاهده اثر آن در قیمت نهایی مواد غذایی حدود سه تا شش ماه فاصله وجود داشته باشد. به همین دلیل، آرامش نسبی فعلی بازار لزوماً به معنای ادامه این شرایط در ماههای آینده نیست.
نفت تنها یک کالای انرژی نیست و در بخشهای مختلف زنجیره تولید مواد غذایی نقش دارد. سوخت مورد استفاده در ماشینآلات کشاورزی، پمپاژ آب، حمل محصولات، فرآوری و بستهبندی، همگی میتوانند از تغییر قیمت انرژی تأثیر بپذیرند.
در نتیجه، افزایش هزینه انرژی میتواند بهتدریج هزینه تولید و انتقال محصولات کشاورزی را بالا ببرد و در نهایت بخشی از این افزایش هزینه به بازار مصرف منتقل شود.
تولید محصولات کشاورزی به نهادههایی مانند کود شیمیایی و سوخت وابستگی زیادی دارد. افزایش قیمت یا محدود شدن دسترسی به این نهادهها میتواند هزینه تولید کشاورزان را افزایش دهد.
از سوی دیگر، کاهش مصرف نهادهها در صورت بالا رفتن قیمت آنها میتواند در برخی مناطق روی میزان تولید نیز اثر بگذارد؛ موضوعی که در صورت تداوم، احتمال کاهش عرضه برخی محصولات و افزایش قیمت آنها را بیشتر میکند.
برخی محصولات اساسی از جمله گندم، ذرت و برنج در ماههای اخیر با تغییرات قیمتی روبهرو بودهاند. با این حال، وضعیت فعلی بازار هنوز تا حدی تحت تأثیر عملکرد مناسب برداشتهای قبلی قرار دارد.
نگرانی اصلی کارشناسان به وضعیت تولید در دورههای آینده مربوط میشود؛ جایی که کاهش سطح زیرکشت یا افزایش هزینههای تولید میتواند شرایط بازار را تغییر دهد.
عوامل اقلیمی نیز یکی دیگر از متغیرهای مهم بازار مواد غذایی هستند. تغییر الگوی بارش، خشکسالی، گرمای شدید یا پدیدههایی مانند النینو میتوانند میزان تولید محصولات کشاورزی را تحت تأثیر قرار دهند.
برای نمونه، هرگونه کاهش تولید در محصولات مهمی مانند برنج، گندم یا ذرت میتواند در صورت کاهش عرضه جهانی، فشار بیشتری بر قیمتها ایجاد کند.
استرالیا یکی از صادرکنندگان مهم محصولات کشاورزی در جهان محسوب میشود و تغییر در میزان تولید این کشور میتواند برای بازارهای بینالمللی اهمیت داشته باشد.
گزارشهای مطرحشده درباره احتمال کاهش تولید محصولات زمستانی استرالیا نیز در همین چارچوب قابل توجه است؛ بهویژه آنکه افزایش هزینه سوخت و کود میتواند همزمان فشار بیشتری بر تولیدکنندگان وارد کند.
نکته مهم در این میان، فاصله زمانی میان افزایش هزینههای تولید و تغییر قیمت مصرفکننده است. اگر هزینه نهادههای کشاورزی و انرژی افزایش پیدا کند، اثر آن الزاماً بلافاصله در فروشگاهها دیده نمیشود.
بر اساس برآورد مطرحشده از سوی اقتصاددان ارشد فائو، این انتقال ممکن است چند ماه طول بکشد. بنابراین، تحولات فعلی بازار نهادهها میتواند در ماههای آینده اهمیت بیشتری پیدا کند.
هنوز نمیتوان با قطعیت از وقوع یک موج جهانی جدید گرانی مواد غذایی سخن گفت؛ زیرا قیمتها به مجموعهای از عوامل از جمله میزان تولید، شرایط آبوهوایی، قیمت انرژی، وضعیت تجارت جهانی و سیاستهای دولتها وابسته هستند.
با این حال، افزایش هزینه تولید و احتمال کاهش عرضه برخی محصولات باعث شده چشمانداز قیمت مواد غذایی در ماههای آینده با احتیاط بیشتری دنبال شود. در صورت ادامه این فشارها، احتمال انتقال بخشی از هزینهها به قیمت نهایی مواد غذایی وجود خواهد داشت.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
