به گزارش اطلاع با ما ، مرکز آمار ایران نرخ بیکاری در بهار ۱۴۰۴ را ۷.۳ درصد اعلام کرده است. با این حال کاهش نرخ مشارکت، رشد پایین شاغلان، کاهش بهرهوری نیروی کار و فشار تحریمها، زنگ خطر جدی برای بازار کار ایران به صدا درآوردهاند. اقتصاددانان هشدار میدهند که بدون اصلاحات ساختاری، فقر، بیکاری و نارضایتی اجتماعی افزایش خواهد یافت.
مرکز آمار ایران نرخ بیکاری در بهار ۱۴۰۴ را ۷.۳ درصد اعلام کرده است. ظاهراً وضعیت بازار کار چندان نگرانکننده نیست، اما بررسی عمیقتر شاخصها نشان میدهد که رشد شاغلان کند و ناکافی است. تعداد شاغلان در سال ۱۳۹۸ حدود ۲۴.۳ میلیون نفر بوده که با شیوع کرونا کاهش یافته و در سال ۱۴۰۳ به ۲۴.۸ میلیون نفر رسیده است. این رشد سالانه کمتر از ۱۷۰ هزار نفر، نسبت به دهههای گذشته بسیار پایین است.
نرخ مشارکت از ۴۴.۱ درصد در سال ۱۳۹۸ به ۴۱ درصد در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است. این کاهش به دلیل دشواری یافتن شغل، ادامه تحصیل جوانان و خروج گروهی از افراد از بازار کار است. همچنین حدود ۱۵.۴ درصد مردان ۱۵ تا ۲۴ سال در ایران در گروه جمعیت غیرفعال قرار دارند که میتواند زمینهساز آسیبهای اجتماعی مانند قاچاق، سرقت و مصرف مواد مخدر شود.
با وجود افزایش نسبی اشتغال، بهرهوری نیروی کار به دلیل تحریمها و رشد کند تولید ناخالص داخلی کاهش یافته است. از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ رشد اشتغال سریعتر از تولید ناخالص داخلی بوده و بهرهوری نیروی کار حدود ۵.۵ درصد کاهش یافته است. همچنین رشد درآمد ملی پایین بوده و بسیاری از شاغلان در مشاغل کمبهرهوری مانند دستفروشی و پیک موتوری فعالیت میکنند.
از سال ۱۴۰۴ به بعد، قطع برق و آب، جنگ و اختلال در سرمایهگذاری، بنگاههای اقتصادی را با بحران مواجه کرده است. بسیاری از شرکتها مجبور به تعدیل نیرو شدهاند. اگر روند فعلی ادامه یابد، نیمه دوم سال ۱۴۰۴ و سال ۱۴۰۵ احتمال افزایش بیکاری، رکود و فقر گسترده وجود دارد که میتواند زمینهساز ناآرامیهای اجتماعی باشد.
کارشناسان اقتصادی تأکید دارند که تنها راه مقابله با این بحران، اصلاحات ساختاری، کاهش مداخلات اقتصادی، بهبود سرمایهگذاری و تقویت بخش خصوصی است. دولت باید با رفع تحریمها، ایجاد محیط کسبوکار امن و برنامههای توسعهای، فرصتهای شغلی مولد و با بهرهوری بالا ایجاد کند تا خطرات اجتماعی و اقتصادی کاهش یابد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
