به گزارش اطلاع با ما ، ایرانخودرو و سایپا: در نیمه نخست سال ۱۴۰۴، صنعت خودروی ایران با کاهش حدود ۱۲ درصدی تولید مواجه شد. در حالی که ایرانخودرو با رشد ۸.۸ درصدی توانست از رکود عبور کند، سایپا و پارسخودرو به ترتیب بیش از ۳۵ و ۳۴ درصد افت تولید داشتند. کارشناسان علت اصلی این بحران را در کمبود ارز، بحران نقدینگی و سیاستهای قیمتگذاری دستوری میدانند که موجب تضعیف بنیه مالی خودروسازان و عقبماندن تولید شده است.
آمارهای سامانه کدال نشان میدهد سه خودروساز بزرگ کشور، ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو در مجموع ۴۰۴ هزار و ۴۶۱ دستگاه خودرو تولید کردهاند؛ رقمی که نسبت به سال گذشته حدود ۵۶ هزار دستگاه کمتر است. این یعنی تولید خودرو در کشور حدود ۱۲ درصد افت کرده است.
در میان این سه شرکت، ایرانخودرو با رشد ۸.۸ درصدی به تولید ۲۶۳ هزار و ۴۶۸ دستگاه رسیده و بخشی از افت عمومی بازار را جبران کرده است. در مقابل، سایپا با تولید ۱۰۹ هزار و ۶۱۹ دستگاه و پارسخودرو با ۳۱ هزار و ۵۵۴ دستگاه، به ترتیب کاهش ۳۵.۶ و ۳۴.۷ درصدی را تجربه کردهاند. به بیان سادهتر، از هر ۱۰ خودرویی که سال گذشته تولید میشد، امسال تنها ۹ دستگاه از خط تولید خارج شده است.
محمدحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو، میگوید: مشکل اصلی خودروسازان کمبود ارز و بحران نقدینگی است. به گفته او، مونتاژکاران و شرکتهایی مانند سایپا در تأمین ارز آسیب بیشتری دیدهاند. سیاستهای ارزی دولت باعث شده منابع بهجای تولید، به سمت واردات برود و تولیدکنندگان داخلی در مضیقه قرار بگیرند.
کاکایی تأکید میکند که قیمتگذاری غیرواقعی، عامل تشدید بحران نقدینگی در سایپا بوده است. سایپا با تبعیت از سیاستهای دولتی، قیمتها را پایین نگه داشته و در نتیجه زیان انباشته آن افزایش یافته است. در مقابل، ایرانخودرو با پایبندی به فرمول شورای رقابت توانسته تا حدی تراز مالی خود را حفظ کرده و رشد تولید داشته باشد.
کاکایی هشدار میدهد که با ادامه وضعیت فعلی، احتمال تکرار بحران سالهای ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ در صنعت خودرو وجود دارد. او یادآوری میکند که در آن دوره، کمبود ارز و تحریمها باعث افت شدید تولید و تعدیل گسترده نیروی انسانی شد. اکنون نیز همان نشانهها دوباره در حال تکرار است.
به گفته کاکایی، هزینه انرژی در سال جاری حدود ۵۰ درصد افزایش یافته و کمبود گاز در ماههای سرد میتواند تولید را دوباره مختل کند. از سوی دیگر، کندی ترخیص قطعات در گمرکات و ضعف در زیرساختهای لجستیکی، زنجیره تأمین خودروسازان را با چالش روبهرو کرده است.
کارشناسان معتقدند بانک مرکزی با سختگیری در تخصیص ارز و افزایش نرخها، شرایط را برای تولیدکنندگان دشوارتر کرده است. در نتیجه، بسیاری از شرکتها از منابع مالی محروم ماندهاند و هزینههای تولید بهطور بیسابقهای افزایش یافته است.
در مجموع، کارشناسان هشدار میدهند که بدون اصلاح سیاستهای ارزی، رفع قیمتگذاری دستوری و تقویت نقدینگی، مسیر صنعت خودرو در ۱۴۰۴ به سمت رکود عمیقتر خواهد رفت. کاهش تولید نهتنها بازار خودرو، بلکه اشتغال و صنایع وابسته را نیز تهدید میکند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
