به گزارش اطلاع با ما، پرداختهای هدفمند – بخشنامه بودجه سال ۱۴۰۵ نشان میدهد دولت در مسیر بازنگری سیاستهای حمایتی خود گام برداشته است. تمرکز ویژهای بر اصلاح شیوه پرداخت یارانهها و انطباق آن با نظام ارزی جدید صورت گرفته است. سیاستهای گذشته، به رغم هزینههای سنگین، نتوانستهاند اهداف عدالت اجتماعی و بهبود معیشت دهکهای پایین را تحقق بخشند.
گذار از حمایتهای عمومی به پرداختهای هدفمند
بر اساس راهبردهای جدید، پرداخت یارانهها مرحله به مرحله به سمت حمایت مستقیم از خانوارهای واجد شرایط حرکت خواهد کرد. منابع یارانهای دیگر به صورت پراکنده در زنجیره تولید و واردات پخش نمیشوند و به طور مستقیم به مصرفکنندگان تخصیص مییابند. یارانه نقدی یا کالابرگ الکترونیکی جایگزین شیوههای غیرشفاف خواهد شد و دستگاهها مکلف به راهاندازی سامانههای هوشمند برای شناسایی مشمولان هستند.
حامیان این تحول معتقدند پرداخت هدفمند یارانهها شفافیت، جلوگیری از هدررفت منابع و کاهش فساد اقتصادی را به همراه دارد. همچنین، این روش ضمن حفظ معیشت دهکهای پایین، فشار مالی دولت برای تثبیت مصنوعی قیمتها و رانتهای وارداتی را کاهش میدهد.
منتقدان هشدار میدهند تغییر در شیوه پرداخت یارانهها ممکن است در شرایط تورمی، قدرت خرید طبقات متوسط و پایین را کاهش دهد. آنها بر لزوم تقویت زیرساختهای سامانه کالابرگ، کاهش خطاهای سیستم و تأمین مالی پایدار تأکید دارند تا از بیاعتمادی عمومی جلوگیری شود.
کارشناسان معتقدند بودجه ۱۴۰۵ نقطه عطفی در بازآرایی نظام یارانهای کشور است؛ دولت قصد دارد پرداختهای مستقیم و هوشمند را جایگزین حمایتهای غیرمستقیم پرهزینه کند. موفقیت این طرح به طراحی دقیق ابزارهای جبرانی، شفافیت اطلاعات خانوارها و مدیریت تورم احتمالی وابسته است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
