به گزارش اطلاع با ما ، دریاچه ارومیه: شانزده ماه پس از وعدههای پیاپی دولت برای نجات دریاچه ارومیه، هیچ نشانهای از احیا دیده نمیشود. کارشناسان میگویند جزیره اسلامی دیگر «جزیره» نیست و پهنه نمکی، به زخمی عمیق بر پیکر شمالغرب ایران تبدیل شده است.
دریاچه ارومیه، روزگاری نگین فیروزهای ایران، حالا به پهنهای سفید و ترکخورده بدل شده است. طی بازدید اخیر مهدی زارع، رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی، از دریاچه، هیچ اثری از ورود آب در دومین ماه سال آبی مشاهده نشده است. او در ویدیویی که منتشر کرد، گفت: «خشکی از تابستان تا آبان ادامه دارد و حتی بخشهایی که انتظار بارندگی میرفت نیز کاملاً خشک ماندهاند.»
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در ۱۶ ماه گذشته سه بار از دریاچه بازدید کرده و قول احیا داده است، اما بر اساس مشاهدات میدانی و گزارشهای کارشناسان، تغییری در وضعیت دریاچه ایجاد نشده است. به گفته زارع، «احیای دریاچه نیازمند سرمایهگذاری ملی و بینالمللی، تغییر الگوی کشاورزی و بستن چاههای غیرمجاز است.» او هشدار میدهد که با بودجههای جاری، امکان تغییر ساختاری وجود ندارد و این زخم زیستمحیطی هر روز عمیقتر میشود.
زارع در گفتوگو با مردم منطقه دریافت که همه از وضعیت دریاچه نگراناند، اما کمتر کسی سهم خود را در این فاجعه میپذیرد. او گفت: «بسیاری دولتها را مقصر میدانند، در حالی که جامعه ذینفعان دریاچه، شامل میلیونها نفر از ساکنان اطراف، سالها از آب حوضه بهرهمند بودهاند.» کارشناسان میگویند بدون تغییر اجتماعی و همدلی مردم و حاکمیت، هیچ برنامهای به نتیجه نمیرسد.
کارشناسان محیط زیست هشدار میدهند که خشکی دریاچه ارومیه فقط یک فاجعه ملی نیست؛ پیامدهای آن میتواند به منطقه قفقاز، شرق ترکیه و شمال عراق نیز سرایت کند. گرد و غبار نمکی و آلودگی هوا، سلامت مردم را تهدید میکند و طبق گزارشهای دانشگاههای علوم پزشکی، بیماریهای تنفسی و گوارشی در اطراف دریاچه رو به افزایش است.
نتایج آخرین مطالعات پژوهشگاه هواشناسی نشان میدهد که خشکسالی در حوضه ارومیه، معیشت میلیونها نفر را در خطر قرار داده است. کاهش تولیدات کشاورزی، افت درآمد، تلفات دامها و مهاجرت روستاییان، بخشی از پیامدهای مستقیم این بحران است. طبق برآوردها، دریاچه اکنون حاوی بیش از ۸ میلیارد تن نمک است که زیست و سلامت بیش از ۷ میلیون نفر را در معرض تهدید قرار میدهد.
با وجود وعدههای مکرر، ستاد احیای دریاچه ارومیه عملاً از سطح ملی به استانی تنزل یافته و فعالیت آن محدود به دانشگاههای تبریز و ارومیه شده است. زارع این روند را «کاهش نگاه ملی به بحران» توصیف کرده و میگوید: «احیای دریاچه، نیازمند مدیریت یکپارچه و همکاری علمی در سطح کشور و جهان است.»
دریاچه ارومیه، امروز بیش از هر زمان دیگری به نمادی از ناهماهنگی مدیریتی و غفلت زیستمحیطی تبدیل شده است. کارشناسان میگویند اگر دولت چهاردهم مسیر متفاوتی از دولتهای پیشین انتخاب نکند، این دریاچه ۴۰ هزار ساله ممکن است برای همیشه از نقشه ایران محو شود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
