به گزارش اطلاع با ما ، «توافق بینابینی» در مذاکرات هستهای: طرح جدید عمان برای خروج از بنبست هستهای، بر توقف موقت غنیسازی ایران تأکید دارد، اما بدون تضمین حقوق هستهای ایران، از نظر تهران یکطرفه تلقی میشود. در شرایطی که سکوت آمریکا و خروج ویتکاف فضای ابهام را تشدید کرده، زمزمههایی از بازگشت به توافقهای موقت مانند مدل ۲۰۱۳ شنیده میشود. اما آیا «طرح بینابینی» راهحلی واقعبینانه است یا ابزاری برای اعمال فشار بیشتر؟
پیشنهاد عمان که بر توقف سهساله غنیسازی متمرکز است، بهدنبال راهحلی موقت برای عبور از تنشهاست. این طرح تلاش دارد ضمن حفظ ساختار تحریمی آمریکا، به ایران امکان چانهزنی برای کاهش فشارهای اقتصادی را بدهد.
اما از منظر ایران، توقف غنیسازی بدون تضمین حقوق هستهای، تنها یک امتیازدهی یکطرفه است. بهویژه آنکه تجربههای گذشته نشان دادهاند توافقهای موقت اغلب به تعهدات بلندمدت نینجامیدهاند.
اصلیترین اختلاف همچنان درباره دامنه و حق ادامه غنیسازی است. ایران تأکید دارد که حق غنیسازی جزو حقوق قطعی و غیرقابل معامله است. در مقابل، ایالات متحده همچنان خواهان توقف کامل یا کاهش چشمگیر فعالیتهاست.
در این میان، ایدههایی مانند توقف موقت، نظارت گسترده، یا مشارکت منطقهای (کنسرسیوم) نیز مطرح شدهاند، اما هرکدام با چالشهای فنی، حقوقی و سیاسی جدی روبرو هستند.
سکوت دیپلماتهای آمریکایی، خروج برخی چهرهها نظیر ویتکاف از مذاکرات، و انتشار گزارشهای ضد و نقیض، همگی ابزارهایی برای افزایش فشار محسوب میشوند.
با این حال، عباس عراقچی اعلام کرده ایران تحت تهدید یا فشار وارد توافق نمیشود و تنها در صورت تأمین حقوق هستهای ملت، حاضر به توافق است. او هشدار داده که هرگونه جنگ یا تشدید تنش، کل منطقه را درگیر میکند.
طرحهای فعلی شباهتهایی به «توافق موقت ژنو» در سال ۲۰۱۳ دارند؛ توافقی که توقف موقت غنیسازی را با کاهش محدود تحریمها گره زده بود. با این حال، تجربه تلخ خروج آمریکا از برجام باعث شده ایران به این مدلها با تردید نگاه کند.
طرح بینابینی عمان ممکن است از نظر آمریکا، راهی برای کاهش تنش بدون دادن امتیاز نهایی باشد. اما از نگاه تهران، اگر این طرح تضمین حقوق هستهای و لغو واقعی تحریمها را در بر نداشته باشد، نمیتواند مبنای توافقی پایدار باشد.
تعیین زمان دور ششم مذاکرات نشاندهنده احتیاط هر دو طرف است. بهنظر میرسد تا زمانی که تضاد در رویکردها رفع نشود، حتی بهترین طرحهای «میانجی» نیز فقط در حد کاهش مقطعی تنشها باقی خواهند ماند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
