به گزارش اطلاع با ما ، جیرهبندی آب: گزارشها از قطعی شبانه و افت شدید فشار آب در برخی مناطق تهران، از آغاز جیرهبندی غیررسمی در پایتخت حکایت دارد. در حالیکه منابع آبی سدها و چاههای اطراف تهران در پایینترین سطح چند دهه اخیر قرار گرفتهاند، کارشناسان هشدار میدهند در صورت تداوم خشکسالی، سناریوی تخلیه تدریجی پایتخت دیگر دور از ذهن نخواهد بود.
در روزهای اخیر، ساکنان برخی مناطق تهران از قطع شبانه آب از ساعت ۲۴ تا ۵ بامداد خبر دادهاند. هرچند هنوز جیرهبندی رسمی اعلام نشده، اما افت محسوس فشار و قطعیهای مکرر نشانهای از آغاز محدودیتهای جدی در تأمین آب شهری است. طبق اعلام وزارت نیرو، کاهش شدید بارندگیها و افزایش برداشت از منابع زیرزمینی، تهران را به مرحله بحرانی رسانده است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، اخیراً اعلام کرده است: «اگر تا آذرماه باران نبارد، ناچار به جیرهبندی آب خواهیم شد؛ و اگر باز هم نبارد، باید تهران را تخلیه کنیم.» این اظهارنظر بیسابقه، موجی از نگرانی در میان شهروندان و کارشناسان ایجاد کرده است؛ موضوعی که از دید برخی متخصصان، بیشتر از آنکه تهدیدی لحظهای باشد، هشداری برای مدیریت بحران در آینده نزدیک است.
محمدابراهیم رئیسی، کارشناس حوزه آب و انرژی، در گفتوگویی با فرارو گفته است: «اکنون نه سدها آب دارند و نه چاهها توان تأمین دارند. تمام منابع آبی سطحی و زیرزمینی بهطور کامل مورد استفاده قرار گرفته و دیگر ذخیرهای برای عرضه باقی نمانده است.» او افزود: «اگر بارندگی مؤثری تا زمستان نداشته باشیم، بحران جدیتر خواهد شد؛ چون زمین خشک، آب باران را پیش از رسیدن به سدها جذب میکند.»
به گفتهی کارشناسان، ایدهی تخلیه تهران بیشتر به «مهاجرت اقلیمی» شباهت دارد تا خروج اجباری. کاهش بارش، رشد جمعیت و برداشت بیرویه از منابع آب در بالادست، زمینهساز کوچ تدریجی جمعیت از پایتخت است. رئیسی معتقد است اگر این روند ادامه یابد، دو منطقه شمالی کشور و غرب زاگرس تنها نواحی قابلسکونت ایران در آینده خواهند بود.
بر اساس ارزیابیها، شهرهای شمالی کشور توان جذب جمعیت میلیونی تهران را ندارند. از اینرو برخی کارشناسان پیشنهاد میدهند دولت بهصورت تدریجی بخشی از نهادهای اداری و سازمانی را به شهرهای دیگر منتقل کند تا روند کاهش جمعیت طبیعی و کنترلشده باشد. با این حال، این فرآیند نیازمند زیرساختهای گسترده و برنامهریزی میانمدت است.
در شرایط فعلی، بهگفته کارشناسان، «جیرهبندی آب» تنها گزینه باقیمانده برای مدیریت بحران است. کاهش فشار آب، کنترل ساعات توزیع و افزایش تعرفه برای مصرف زیاد از جمله سیاستهایی است که در دستور کار قرار دارد. کارشناسان هشدار میدهند اگر مصرف شهروندان کاهش نیابد، ممکن است تا پایان پاییز قطعیهای سراسری در تهران آغاز شود.
رئیسی در پایان تأکید کرده است: «مشکل فقط فنی نیست، اجتماعی هم هست. مردم هنوز عمق بحران را درک نکردهاند. اگر مصرف کنترل نشود، هیچ طرح فنی نمیتواند پایتخت ۱۴ میلیونی را از بیآبی نجات دهد.»
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
