به گزارش اطلاع با ما ، تهران در آستانه بحران آب: با کاهش بیسابقه بارندگیها و افت شدید ذخایر سدهای تهران، خطر جیرهبندی آب بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. در حالی که برخی مسئولان همچنان این احتمال را رد میکنند، وزیر نیرو از بهکار بردن واژه “جیرهبندی” خودداری کرده است. وضعیت سدهای پنجگانه تهران بحرانی گزارش شده و تنها ۱۲ درصد از ظرفیت آنها پر است.
کاهش ۹۱ درصدی بارشها در اردیبهشت ۱۴۰۴ و افت چشمگیر ذخایر سدهای تهران، احتمال جیرهبندی آب را قوت بخشیده است. مسئولان نسبت به بحران کمآبی هشدار میدهند اما راهحلی فراتر از صرفهجویی عمومی ارائه نشده است.
آمارها نشان میدهد که تهران یکی از سختترین سالهای آبی ۶۷ سال اخیر را تجربه میکند. بر اساس گزارش شرکت آب منطقهای تهران، تا کنون فقط ۱۵۳ میلیمتر بارندگی ثبت شده که نسبت به میانگین بلندمدت کاهش ۴۴ درصدی و نسبت به سال گذشته کاهش ۳۳ درصدی داشته است.
بهویژه در اردیبهشت ۱۴۰۴، بارشها تا ۹۱ درصد نسبت به میانگین بلندمدت کاهش یافتهاند. نتیجه این کاهش بارندگی، کاهش شدید حجم مخازن سدهای تهران است که اکنون تنها ۱۲ درصد ظرفیت آنها (بدون احتساب سد طالقان) پر شده است.
برسی پنج سد اصلی تأمینکننده آب تهران نشان میدهد که وضعیت اغلب آنها نگرانکننده و بحرانی است:
سد لتیان: با ۴۹٪ پرشدگی بهترین وضعیت را دارد اما نسبت به سال گذشته ۳۰٪ افت کرده است.
سد امیرکبیر: از ۱۶۰ میلیون متر مکعب به ۶۱ میلیون متر مکعب رسیده است.
سد لار و ماملو: با تنها ۶٪ و ۹٪ پرشدگی عملاً به مرحله خشک شدن رسیدهاند.
سد طالقان: ۵۰٪ پر است، اما ۱۰۰ میلیون متر مکعب کاهش ذخیره دارد.
این کاهشها، نتیجه مستقیم خشکسالی چندساله، افزایش مصرف و نبود زیرساختهای نوین مدیریت منابع آب است.
بر خلاف اظهارات پیشین، وزیر نیرو در پاسخ به احتمال جیرهبندی آب، آن را نه تأیید کرد و نه رد. عباس علیآبادی گفت: “امیدوارم اتفاق نیفتد.” این تغییر لحن، در شرایطی که مدیرعامل آبفای تهران بارها این موضوع را رد کرده بود، نگرانیها را افزایش داده است.
یکی از راهکارهای مطرحشده برای مدیریت بحران آب، تفکیک آب شرب از آب مصرفی بود. اما طبق گفته مدیرعامل وقت آبفای تهران، این طرح به دلیل هزینه بسیار بالا (حدود ۸۰ هزار میلیارد تومان) و زیرساختهای فرسوده پایتخت، اجرایی نیست.
در سال ۱۴۰۱، هزینه این طرح با دلار ۳۰ هزار تومانی معادل ۲.۶ میلیارد دلار برآورد شد. بنابراین فعلاً تنها گزینه موجود، افزایش بهرهوری و کاهش مصرف است.
یکی از مهمترین چالشهای تهران، هدررفت ۳۰ درصدی آب بهدلیل فرسودگی لولهها است. این مشکل دهههاست در اولویت بازسازی قرار نگرفته و اعتبارات کافی برای آن تأمین نشده است.
در شرایطی که کاهش مصرف از مردم انتظار میرود، این پرسش جدی است: چرا دولت برای جلوگیری از هدررفت سیستماتیک، بودجه اضطراری تخصیص نمیدهد؟
اگرچه مقامات میگویند کاهش مصرف بین ۲۰ تا ۳۰ درصد تنها راه برونرفت از بحران فعلی است، اما واقعیت این است که چالش فقط به مردم مربوط نیست. ناکارآمدی در مدیریت، تخصیص بودجه، نوسازی زیرساخت و نبود شفافیت نیز در ایجاد این بحران نقش دارند.
تصاویر منتشرشده از سدهای خشکشده تهران، نشان میدهند نمیتوان فقط از مردم انتظار داشت بحران را حل کنند. دولت باید با شفافیت، برنامههای بلندمدت و راهحلهای فناورانه وارد عمل شود.
تهران اکنون در آستانه یک بحران آبی تمامعیار قرار دارد. با خشک شدن سدها و کاهش شدید بارشها، خطر جیرهبندی بیش از همیشه جدی است. در چنین شرایطی، صرفهجویی یک ضرورت است؛ اما راهکار پایدار، سرمایهگذاری در زیرساخت، نوسازی شبکهها و شفافسازی مدیریتی خواهد بود. مردم حق دارند بدانند چه برنامهای برای نجات آب پایتخت در دستور کار است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
