به گزارش اطلاع با ما ، سوخت: ایران از نظر حجم توزیع روزانه بنزین و گازوئیل، در بین ۱۰ کشور برتر جهان قرار دارد، اما در پشت این آمار چشمگیر، چالشهایی همچون هزینههای سنگین نوسازی جایگاهها، فرسودگی تجهیزات و محدودیت سهمیه کارتهای سوخت وجود دارد. سخنگوی صنف جایگاهداران میگوید کارت سوخت آزاد هر جایگاه روزانه فقط ۶ هزار لیتر سهمیه دارد و همین محدودیت، دلیل اصلی مواجهه مردم با «کارت خالی» است.
با وجود مشکلات اقتصادی، جایگاههای سوخت ایران از نظر میزان توزیع روزانه بنزین و گازوئیل در میان ۱۰ کشور برتر جهان قرار دارند. این جایگاهها به لحاظ ایمنی و ساختار فنی نیز در ردههای بالای استاندارد جهانی جای میگیرند، اما از منظر نگهداشت تجهیزات و تأمین هزینههای جاری با چالشهای مالی جدی روبهرو هستند.
رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاهداران کشور میگوید: «هر کارت سوخت آزاد جایگاهها روزانه تنها ۶ هزار لیتر بنزین سهمیه دارد و میتواند تا ۲۵۵ بار مورد استفاده قرار گیرد.» به گفته او، زمانی که حجم مصرف مردم بالا میرود، این سهمیه زود تمام میشود و مراجعهکنندگان با «کارت خالی» مواجه میشوند.
در حال حاضر حدود ۴۵۳۰ جایگاه سوخت در سراسر ایران فعال است. هر جایگاه بسته به موقعیت جغرافیایی، تعداد نازلها، سکوها و ظرفیت مخازن، با هزینههای متفاوتی برای نوسازی روبهروست. کاهش درآمد و افزایش هزینه تجهیزات باعث شده بسیاری از جایگاهداران در نوسازی و ارتقای امکانات خود با تأخیر عمل کنند.
سخنگوی صنف جایگاهداران تأکید میکند که نوسازی کامل هر جایگاه بین ۲ تا ۲۰ میلیارد تومان هزینه دارد. بخشی از تجهیزات این حوزه در داخل تولید میشود و بخشی دیگر وارداتی است. نبود نظارت کافی بر قیمتگذاری تجهیزات، فعالیت واسطهها و نبود شفافیت در بازار موجب افزایش غیرواقعی هزینهها و حتی شکلگیری بازار سیاه در خدمات و قطعات جایگاهها شده است.
بخش زیادی از جایگاههای عرضه گازوئیل در ایران بهدلیل قیمت پایین فروش و هزینههای بالا، زیانده هستند. از سوی دیگر، درآمد فروش بنزین نیز پاسخگوی هزینههای نگهداشت و نوسازی نیست. کارشناسان معتقدند بدون اصلاح در نظام قیمتگذاری سوخت و بازنگری در قوانین مرتبط با کارت سوخت، مشکلات این حوزه ادامه خواهد داشت.
جایگاههای مدرن دنیا علاوه بر تجهیزات هوشمند و سیستمهای نشتیاب دقیق، از فناوریهای نو برای کنترل کیفیت سوخت و مصرف انرژی بهره میبرند. اگرچه ایران از نظر حجم توزیع در جایگاه بالایی قرار دارد، اما برای رسیدن به استانداردهای خدماتی جهانی، نیازمند سرمایهگذاری، نظارت و سیاستگذاری تازه است.
جایگاههای سوخت ایران علیرغم توان بالای توزیع، با محدودیتهای اقتصادی و مدیریتی روبهرو هستند. سهمیه محدود کارتهای سوخت، فرسودگی تجهیزات و نبود شفافیت در بازار قطعات از مهمترین چالشهایی است که بدون اصلاح ساختار و حمایت دولتی، راهحلی نخواهد داشت.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
