به گزارش اطلاع با ما نظم جدید خاورمیانه/ در تازهترین تحلیلی که توسط «محمد حسن سویدان» پژوهشگر مسائل غرب آسیا در پایگاه The Cradle منتشر شده، به تحول راهبردی در نگاه کشورهای عربی به نقش ایران در منطقه پرداخته شده است. این تحلیل، بهویژه پس از درگیری اخیر میان ایران و اسرائیل، از تغییر بنیادین در محاسبات امنیتی اعراب خبر میدهد.
بر اساس این تحلیل، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس که تا پیش از این ایران را رقیبی ژئوپلتیک میدانستند، حالا آن را سپری مؤثر در برابر توسعهطلبی اسرائیل میبینند. از نگاه آنان، نبود ایران در معادله قدرت منطقه، به معنی گشوده شدن دست رژیم صهیونیستی برای تغییر مرزها و ساختارهای سیاسی در خاورمیانه است.
سویدان تأکید میکند که حملات اخیر اسرائیل به مراکز مرتبط با ایران، نشان دادند که اگر مانعی در برابر تلآویو باقی نماند، پروژههایی چون الحاق کرانه باختری، اشغال جنوب لبنان و حتی فشار بر مصر و اردن به واقعیت تبدیل خواهد شد.
به اعتقاد نویسنده، توان ایران تنها در حد شعار باقی نمانده است. پاسخ موشکی به مراکز حساس مانند پایگاه العدید قطر و حفظ برنامه هستهای علیرغم فشارها، نمونههایی عینی از قدرت بازدارندگی واقعی ایران است که بسیاری از کشورهای منطقه را به بازنگری در اتحادها و سیاستهای امنیتی خود واداشته است.
این تحلیل هشدار میدهد که در صورت حذف ایران از معادله منطقه، کشورهای عربی عملاً ابزار فشار خود بر آمریکا و اسرائیل را از دست میدهند. این کشورها از متحد راهبردی، به مشتری صرف امنیت و انرژی در نظم نوین تبدیل خواهند شد.
The Cradle با اشاره به جایگزینی محور آمریکا-اسرائیل بهجای آمریکا-خلیجفارس، پیشبینی میکند که در نبود ایران، نقش راهبردی اعراب کاهش یافته و جایگاه ژئوپلتیکی آنان به شدت تضعیف خواهد شد.
تحلیل، کشورهای عربی را در برابر تهدیداتی چون اشغال جنوب لبنان، تغییر وضعیت مرزی در سوریه، فشار بر مصر برای اسکان آوارگان غزه و تهدید هویتی اردن بسیار آسیبپذیر میداند.
در بحبوحه درگیریهای اخیر، اسرائیل صادرات گاز به مصر را متوقف کرد؛ گازی که تأمینکننده ۲۰٪ از نیاز داخلی این کشور بود. این اقدام نشان داد که حتی در حوزه انرژی نیز کشورهای عربی تحت فشار جدیدی قرار گرفتهاند.
تحلیل تاکید میکند که تضعیف ایران، عملاً منجر به کاهش قدرت مقاومت در لبنان، یمن، عراق و فلسطین خواهد شد. این امر میتواند راه را برای اقدامات آزادتر اسرائیل در منطقه باز کند.
نویسنده با اشاره به توافق ایران و عربستان با میانجیگری چین، نتیجه میگیرد که کشورهای عربی به سمت ترتیبات امنیتی چندقطبی با مشارکت قدرتهایی چون روسیه و چین متمایل شدهاند.
تحلیل The Cradle با این گزاره به پایان میرسد که برای کشورهای عربی، یک ایران مقتدر، گرچه رقیب منطقهای محسوب میشود، اما گزینهای بسیار منطقیتر از اسرائیلی است که بدون هیچ مانع بازدارندهای، به دنبال تحقق سلطه سیاسی، نظامی و جغرافیایی در منطقه باشد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
