به گزارش اطلاع با ما ، اعتصاب کامیونداران در واکنش: اعتصاب سراسری کامیونداران از ابتدای خرداد ۱۴۰۴ در واکنش به افزایش هزینههای سوخت، بیمه و خدمات، در بیش از ۷۰ شهر شکل گرفت. این حرکت صنفی، نتیجه تغییرات ساختاری در نظام سهمیهبندی گازوئیل و اجرای طرح سهنرخی شدن آن است که باعث نگرانی درباره افزایش هزینه حملونقل و اثرگذاری بر قیمت کالاها شده است. بررسی پیامدهای این اعتصاب، از چالشهای زنجیره تأمین کالا تا ضرورت بازنگری در سیاستهای پشتیبانی از رانندگان را در بر میگیرد.
از اول خرداد ۱۴۰۴، اعتصاب هماهنگ کامیونداران در واکنش به افزایش هزینههای صنفی و معیشتی آغاز شد و بهسرعت به بیش از ۷۰ شهر گسترش یافت. شهرهایی مانند کرمانشاه، بندرعباس، شیراز، قزوین، تبریز، اصفهان و ایلام از جمله مناطقی هستند که در این اعتراض صنفی مشارکت داشتهاند. در کنار توقف باربری، برخی گزارشها از تعطیلی پایانهها و تجمعات اعتراضی نیز منتشر شده است.
در میان مهمترین خواستههای کامیونداران میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
* سهنرخی شدن گازوئیل: اجرای این طرح، باعث نگرانی در خصوص افزایش هزینههای سوخت شده است. نرخ سوم گازوئیل بین ۲۵ تا ۲۸ هزار تومان برآورد میشود. * کمبود سهمیه گازوئیل: بسیاری از رانندگان به دلیل نداشتن بارنامه برخط، سهمیه کافی دریافت نمیکنند. * افزایش هزینه بیمه: حق بیمه رانندگان نسبت به سال گذشته حدود ۴۵ درصد افزایش داشته است. * افزایش قیمت قطعات و لاستیک: نوسانات ارزی و کمبود عرضه، بازار قطعات یدکی را با چالشهایی همراه کرده است. * زیرساختهای رفاهی و امنیتی ناکافی: نبود امکانات بهداشتی و رفاهی در پایانهها، همچنان یکی از دغدغههای این صنف است.
یکی از اصلیترین دغدغهها، موضوع گازوئیل و نظام سهمیهبندی آن است. در قالب طرح جدید، سه نرخ مختلف برای گازوئیل در نظر گرفته شده که بهطور خلاصه شامل موارد زیر است:
1. نرخ یارانهای (۳۰۰ تومان) برای رانندگانی که بارنامه برخط دارند. 2. نرخ دوم معادل ۵۰ درصد قیمت تمامشده تولید سوخت. 3. نرخ سوم بهصورت آزاد که حدود ۲۵ تا ۲۸ هزار تومان محاسبه شده است.
براساس تحلیلهای انجامشده، رانندگانی که نتوانند سهمیه یارانهای دریافت کنند، ممکن است هزینه حملونقلشان تا ۶.۵ برابر افزایش یابد.
با توجه به این که سهم حملونقل از هزینه تمامشده کالاها در ایران حدود ۱۲ درصد برآورد میشود، افزایش هزینههای سوخت، تأثیر مستقیم بر تورم قیمتی دارد:
* با نرخ دوم گازوئیل، قیمت تمامشده کالاها حدود ۳۱ درصد افزایش مییابد. * با نرخ سوم**، قیمت تمامشده میتواند تا حدود **۶۶ درصد رشد داشته باشد.
این افزایش، علاوه بر بار روانی، میتواند بر شاخصهای اقتصادی و قیمت بازارهای خردهفروشی نیز تأثیر بگذارد.
در ادامه اعتصاب کامیونداران، برخی از کشاورزان نیز به دلیل نبود وسیله حمل بار، به اعتراضات پیوستهاند. این موضوع میتواند نشاندهنده پیوستگی میان اصناف مختلف در زنجیره تأمین کالا در کشور باشد و ضرورت توجه به تأثیرات دومینویی سیاستهای حوزه حملونقل را برجسته کند.
سخنگویان وزارت راه و سازمان راهداری، بر ضرورت تشکیل جلسات مشترک با انجمنهای صنفی برای رسیدگی به مطالبات رانندگان تأکید کردهاند. در عین حال، اعلام شده که اصلاحاتی در سهمیهبندی سوخت، بررسی بیمه و مسائل بیمهای در دستور کار قرار دارد.
با این حال، همزمانی اعتصاب با سفر وزیر راه به عراق برای پیگیری پروژههای ریلی، از سوی برخی فعالان صنفی، بهعنوان نشانهای از عدم اولویتبخشی به مطالبات داخلی ارزیابی شده است.
با توجه به شرایط موجود، میتوان چند سناریوی محتمل را پیشبینی کرد:
1. ادامه اعتصاب و گسترش به صنوف دیگر در صورت بیپاسخ ماندن مطالبات. 2. ورود دولت به فاز تسهیلگری و اصلاحات ساختاری در حوزه بیمه، سوخت و تجهیزات. 3. افزایش فشار قیمتی بر بازار کالاها که میتواند منجر به تشدید تورم شود.
در این مسیر، ضروری است که سیاستگذار با درک پیوستگی زنجیره تولید تا مصرف، از نگاه بخشی فاصله گرفته و راهکارهای میانمدت و بلندمدت برای پایداری صنعت حملونقل و معیشت فعالان آن ارائه دهد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
