به گزارش اطلاع با ما ، جنگ ایران و اسرائیل : پس از پایان رسمی برجام در اکتبر ۲۰۲۵ و حملات تابستانه به تأسیسات هستهای ایران، اندیشه بازگشت به مسیر دیپلماسی سختتر شده و خطر تشدید رویارویی میان تهران و تلآویو افزایش یافته است. تحلیلها نشان میدهد در صورت بیاعتمادی بینالمللی و نبود حمایت راهبردی متحدان، احتمال جنگ ایران و اسرائیل بهعنوان یکی از سناریوهای محتمل منطقهای باقی میماند.
با اعلام پایان رسمی توافق هستهای در اکتبر ۲۰۲۵ و ادامه تحریمها، فضای سیاسی و اقتصادی ایران به شدت تحت فشار قرار گرفته است. حملات تابستانه اسرائیل به تاسیسات نطنز، فردو و اصفهان، زیرساختهای هستهای را آسیب زد و طبق برآوردها موجب عقبافتادن برنامه هستهای ایران شد — شرایطی که ریسک بروز واکنشهای تند و تشدید تنش را افزایش میدهد.
گزارشها و تحلیلها حاکی از آن است که امید تهران به کمک راهبردی روسیه و چین در بحران اخیر کمرنگ شده است. روسیه بهدلیل درگیری در اوکراین و چین بهخاطر ملاحظات اقتصادی و سیاسی، تمایلی به وارد شدن مستقیم در یک رویارویی نظامی بزرگ نشان ندادند. این خلأ حمایتی، راههای دیپلماتیک را تضعیف و فشار نظامی را برجسته کرده است.
تحلیلها میگویند اگر مذاکرات بینالمللی به نتیجه نرسد، گزینه نظامی برای تلآویو همچنان روی میز خواهد ماند. از سوی دیگر، تجربه جنگ دوازدهروزه نشان داد که ایران ظرفیت پاسخدهی نظامی و منطقهای دارد و هر حملهای میتواند با واکنشی گسترده و پُرهزینه مواجه شود. در نتیجه، حتی اقدام نظامی اسرائیل ممکن است به «پیروزیِ پیروسی» تبدیل شود — یعنی هزینهها بسیار بالا و دستاوردها محدود.
ناظران بینالمللی میگویند بلوک غیرغربی فاقد انسجام عملی است: همکاری اقتصادی با چین یا فروش نفت، به معنی حمایت نظامی در بحران نیست. فقدان هماهنگی دفاعی و سیاسی میان ایران و شرکای غیرغربی باعث شده تهران در محاسبه هزینه–فایده نظامی، تنها یا نیمهتنها باقی بماند؛ وضعیتی که میتواند شانس بهرهگیری از گزینههای سیاسی را کاهش دهد و احتمال بروز درگیری نظامی را بالا ببرد.
سناریوی دیپلماسی شکننده: مذاکرات محدود یا موقت ممکن است تنش را کاهش دهد اما تضمینی برای ثبات بلندمدت نیست.
سناریوی حمله اسرائیل: در صورت اقدام نظامی اسرائیل، پاسخ ایران میتواند منطقهای و پیچیده باشد؛ هزینههای انسانی، اقتصادی و امنیتی بالا خواهد رفت.
سناریوی توسعهیافته تقابلی: درگیری گستردهتر بین بازیگران منطقهای و بینالمللی، با پیامدهای نامعلوم برای توازن قدرت در خاورمیانه.
تحرکات نظامی و بهرهبرداری از حریم هوایی کشورهای همسایه توسط طرفها.
در شرایط فعلی، احتمال جنگ ایران و اسرائیل از منظر ارزیابی ریسک افزایش یافته اما هنوز به مرحلهٔ حتمی نرسیده است. نبود راهحل دیپلماتیک قوی، کاهش حمایتهای راهبردی شرکای خارجی و ضربات به زیرساختهای حساس، ترکیبی خطرناک خلق کردهاند. در این محیط، اندیشهٔ کارآمدی که از تقابل اجتناب کند — از راه دیپلماسی، تضمینهای منطقهای یا مدیریت بحران مشترک — تنها راه پیشگیری از درگیری وسیع است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ