به گزارش اطلاع با ما ، فیلتر : رفع فیلتر یوتیوب در چند دانشگاه کشور، وعده آزادی اینترنت را به جدالی تازه میان «برابری دسترسی» و «آزمایش محدود» تبدیل کرده است. اقدامی که به گفته دولت، «تاکتیکی برای اقناع مخالفان» است، اما منتقدان آن را «شروع نابرابری دیجیتال» میدانند.
ساعت ۹ شب دوازدهم آبان، خبر رفع فیلتر یوتیوب در شبکه داخلی دانشگاه تهران، بازتاب گستردهای در فضای مجازی داشت. درحالیکه بسیاری از دانشجویان آن را نشانهای از تحقق وعدههای دولت چهاردهم میدیدند، عدهای دیگر این اقدام را آغاز رسمی «اینترنت طبقاتی» تفسیر کردند. به گزارشها، هماکنون دانشجویان دانشگاههای تهران، شهید بهشتی، امیرکبیر، علامه طباطبایی و اصفهان میتوانند بدون فیلتر به یوتیوب دسترسی داشته باشند و احتمال گسترش این روند به دانشگاههای دیگر نیز وجود دارد.
برخی منابع نزدیک به دولت میگویند این تصمیم بخشی از پلن B دولت پزشکیان برای عبور تدریجی از فیلترینگ است. هدف از این رویکرد، «اثبات بیخطر بودن رفع فیلتر» و اقناع مخالفان در شورای عالی فضای مجازی عنوان شده است. دولت در این طرح، دانشگاهها را به عنوان محیطی محدود، علمی و قابلکنترل انتخاب کرده تا از دل تجربه میدانی، مسیر آزادسازی پلتفرمها را پیش ببرد. با این حال، منتقدان هشدار میدهند که این سیاست ممکن است به تثبیت یک نظام دسترسی نابرابر منجر شود؛ جایی که حق استفاده از اینترنت آزاد، امتیازی برای گروهی خاص باشد نه حقی همگانی.
در شرایطی که وزارت علوم از هماهنگی با دادستانی و کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه برای رفع فیلتر خبر داده، وزارت ارتباطات همچنان سکوت کرده و هیچ موضع رسمی ارائه نداده است. پیشتر مدیر روابط عمومی این وزارتخانه اعلام کرده بود که «هیچ تصمیمی برای ایجاد اینترنت طبقاتی» وجود ندارد. اما شواهد میدانی نشان میدهد برخی دانشگاهها با استناد به مصوبه سال ۱۴۰۱ کارگروه فیلترینگ، امکان دسترسی باز به یوتیوب را فعال کردهاند.
دولت چهاردهم، رفع فیلتر را نه تصمیمی سیاسی، بلکه فرآیندی تدریجی معرفی میکند؛ اما در عمل، تجربه نشان داده است که هر گام محدود، به سیاستی پایدار تبدیل میشود.
اگر رفع فیلتر یوتیوب تنها به محیط دانشگاهی محدود بماند، به جای باز شدن فضای دیجیتال، مرز تازهای میان «دارای دسترسی» و «فاقد دسترسی» شکل خواهد گرفت.
این همان چیزی است که بسیاری از ناظران از آن به عنوان آغاز نابرابری دیجیتال در ایران یاد میکنند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
