به گزارش اطلاع با ما، چرا توقف صادرات نفت ایران : با وجود تلاشهای دولت آمریکا برای اعمال فشار بیشتر بر ایران، شواهد نشان میدهد که ابزارهای سابق این کشور برای محدودسازی صادرات نفت ایران دیگر کارایی سابق را ندارند. گزارشها حاکی از آن است که صادرات نفت ایران به چین نهتنها متوقف نشده، بلکه تقویت هم شده است. این وضعیت بیانگر شکلگیری زیرساختهای موازی در بازار خاکستری نفت است که مسیر دور زدن تحریمها را هموار کرده است.
در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ، دولت ایالات متحده موفق شد با اعمال تحریمهای شدید، صادرات نفت ایران را به حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز کاهش دهد. این اقدام عمدتاً با همکاری شرکای سنتی آمریکا در آسیا و اروپا و بهرهگیری از ظرفیتهای نظارتی دقیق انجام شد. اما اکنون و در شرایط جدید جهانی، ساختار اقتصادی، روابط تجاری و موقعیت ژئوپلیتیکی ایران دستخوش تغییراتی شده که امکان تکرار چنین فشاری را کاهش داده است.
یکی از دلایل اصلی استمرار صادرات نفت ایران، تقویت روابط تجاری با چین بهعنوان یکی از بزرگترین مصرفکنندگان انرژی در جهان است. برخلاف بسیاری از کشورهای غربی، چین به همکاری با ایران ادامه داده و با بهرهگیری از قراردادهای دوجانبه و سازوکارهای بانکی خاص، واردات نفت از ایران را تداوم بخشیده است.
ایران با استفاده از سازوکارهایی نظیر مبادلات کالا به کالا، پرداختهای غیرمستقیم و شرکتهای واسطه، توانسته فروش نفت به چین را بدون وابستگی کامل به سیستم مالی جهانی مدیریت کند.
در سالهای اخیر، صادرات نفت ایران به بخش خاکستری اقتصاد جهانی منتقل شده است. در این بازار، روشهایی چون تغییر پرچم کشتیها، خاموش کردن سیستمهای شناسایی خودکار (AIS)، و بارگیری نفت در بنادر کوچکتر برای اختفا از رادارهای بینالمللی، به کار گرفته میشود.
بسیاری از نفتکشهایی که نفت ایران را جابهجا میکنند، برای دور زدن ردیابیهای بینالمللی، فرستندههای شناسایی خود را خاموش میکنند. این روش، مسیر صادرات را از شفافیت خارج کرده و موجب دشواری در اعمال تحریمهای مؤثر شده است.
با پیچیدهتر شدن شبکه صادراتی ایران و شکلگیری بازیگرانی جدید در بازار انرژی، آمریکا دیگر نمیتواند همانند گذشته از ابزارهای سنتی تحریمی برای کنترل صادرات نفت ایران استفاده کند. حتی در صورت بازگشت ترامپ به قدرت، اجرای تحریمهای کامل به علت تغییر در رویکرد شرکای جهانی و رشد بازارهای خاکستری با چالشهای جدی روبهرو خواهد بود.
شواهد موجود نشان میدهد که ایران با بهرهگیری از ساختارهای جدید در تجارت نفت، توانسته بخش عمدهای از تحریمهای نفتی را بیاثر کند. حتی اگر فشارهای سیاسی افزایش یابد، توان آمریکا برای بازگرداندن سطح محدودیتهای گذشته کاهش یافته است. در نتیجه، صادرات نفت ایران بهویژه به مقصد چین، تا اطلاع ثانوی ادامه خواهد داشت.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
