به گزارش اطلاع با ما ، ممنوعیت صادرات حبوبات: صادرات حبوبات با تصمیم وزارت صمت ممنوع شده، اما کارشناسان هشدار میدهند که این روش نهتنها موجب کاهش قیمتها در بازار داخلی نمیشود، بلکه به اعتبار تجاری ایران در منطقه آسیب میزند و فرصتهای صادراتی را از بین میبرد. تجربههای مشابه نشان دادهاند که ممنوعیتهای مقطعی بدون اصلاح سازوکارهای تولید و توزیع، کارایی لازم برای تنظیم بازار را ندارند.
تصمیم اخیر دولت مبنی بر ممنوعیت صادرات حبوبات، در نگاه نخست اقدامی سریع برای کنترل قیمتها در بازار داخلی به نظر میرسد، اما بررسی تجربههای مشابه نشان میدهد این سیاستها در عمل میتوانند به پایداری بازار، امنیت غذایی و جایگاه تجاری کشور آسیب وارد کنند.
بارها در سالهای گذشته دیدهایم که دولت بهجای اصلاح ساختارها، با ممنوع کردن صادرات کالاهایی مانند پیاز، گوجهفرنگی، مرغ یا خرما، سعی در کنترل نوسانات بازار داشته است. اما این ممنوعیتها اغلب نتیجهای جز از دست دادن بازارهای صادراتی و بیاعتمادی فعالان اقتصادی به دولت نداشتهاند.
صادرکنندگان ایرانی که ماهها برای حضور پایدار در بازارهای کشورهای همسایه برنامهریزی کردهاند، با ممنوعیت ناگهانی صادرات حبوبات مواجه شدهاند. این در حالی است که فرآیند بازاریابی خارجی، اعتمادسازی و عقد قراردادهای بینالمللی، زمانبر و پرهزینه است و هر تصمیم ناگهانی، میتواند این سرمایهگذاریها را بر باد دهد.
براساس نامهای که معاونت حقوقی ریاستجمهوری به استناد قوانین برنامه هفتم توسعه و امور گمرکی به دولت ارسال کرده، ممنوعیت صادرات نباید تعهدات قانونی صادرکنندگان را نقض کند. با این حال، دولت همچنان بدون توجه به این ملاحظات قانونی، سیاست ممنوعسازی را در پیش گرفته است.
در شرایطی که نرخ ارز کاهش یافته و انتظار کاهش قیمت حبوبات میرفت، نهتنها ارزانی اتفاق نیفتاد، بلکه قیمتها همچنان روند افزایشی داشتند. این مسئله نشان میدهد که عوامل پنهانی مانند احتکار نقش پررنگی در گرانی دارند. در چنین فضایی، ممنوعیت صادرات نهتنها چاره کار نیست، بلکه ممکن است به تشویق احتکار نیز دامن بزند.
انجمن حبوبات ایران بارها درباره کاهش ذخایر حبوبات بهویژه لوبیا چیتی هشدار داده بود. اما واکنش دولت با تأخیر صورت گرفت و ثبت سفارش واردات زمانی آغاز شد که بازار با بحران کمبود مواجه شده بود. این بیتوجهی و تصمیمگیری دیرهنگام، زمینهساز آشفتگی امروز در بازار است.
ممنوعیت صادرات حبوبات، مانند دیگر تصمیمهای مشابه، صرفاً یک مُسکن موقتی است و نمیتواند جایگزین اصلاحات ساختاری در تولید، بازار و تجارت خارجی شود. تا زمانی که ارتباط میان کشاورز، بازار داخلی و زنجیره صادرات برقرار نشود، هر تصمیم فوری، تنها بحران را به آینده موکول میکند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
