به گزارش اطلاع با ما ، در ایران، آمار حوادث ناشی از کار بهویژه در حوزه ساختمانسازی نگرانکننده است. گزارشهای متفاوت وزارت بهداشت و پزشکی قانونی از مرگ روزانه کارگران، حاکی از نبود وحدت آماری و ضعف شدید نظارت ایمنی است. فرشید یزدانی، فعال کارگری، این وضعیت را حاصل نبود آموزش، فقدان نظارت مؤثر و نبود مکانیزم اجرایی در بازرسیها میداند. راهکارهایی مانند اجرای دقیق قانون کار، آموزش حقوق ایمنی به کارگران و مذاکره فعال با کارفرمایان میتواند بخشی از بحران را کاهش دهد.
یکی از چالشهای پرهزینه و نادیدهگرفتهشده در فضای کار ایران، حوادث ناشی از کار است. طبق آماری که معاون وزارت بهداشت منتشر کرده، روزانه حدود ۲۶ تا ۲۷ کارگر در ایران جان خود را بر اثر این حوادث از دست میدهند؛ در حالیکه پزشکی قانونی این رقم را حدود ۶ نفر گزارش داده است. این تفاوت چشمگیر نهتنها ابهام آماری را نشان میدهد، بلکه از ضعف ساختاری در گزارشدهی نیز حکایت دارد.
تفاوت آماری میان دو نهاد رسمی (وزارت بهداشت و پزشکی قانونی) میتواند بهدلیل تفاوت در دامنه پوشش، تعاریف حقوقی و منابع دادهها باشد. در حالیکه پزشکی قانونی سالها مرجع قابل اتکایی در تحلیل وضعیت حوادث کار بود، حالا آمار وزارت بهداشت تصویری هولناکتر ارائه میدهد و اعتماد عمومی را نسبت به دقت آماری کاهش میدهد.
فرشید یزدانی، فعال کارگری، تأکید میکند که بخش ساختمانسازی یکی از پرخطرترین حوزههاست که تقریباً فاقد هرگونه مکانیسم نظارتی است. به گفته او، این مشکل تنها به این بخش محدود نمیشود و ضعف نظارت بر ایمنی کار در تمام حوزهها مشهود است.
رویکرد «چشمانداز صفر» که در بسیاری از کشورهای پیشرفته بهعنوان هدف کلان ایمنی کار دنبال میشود، به معنای حذف کامل حوادث و تلفات ناشی از کار است. اما طبق گفته یزدانی، ایران با این هدف فاصله زیادی دارد. آموزش اصول ایمنی، فراهمسازی تجهیزات استاندارد و بازرسی مستمر، کلید دستیابی به این هدف است.
مطابق قانون کار، کارگران این حق را دارند که در شرایط ناایمن از انجام کار امتناع کنند. آگاهی از این حقوق و پیگیری شکایت از طریق مراجع قانونی میتواند زمینهساز نظارت و اصلاحات ایمنی شود. یزدانی تأکید دارد که هم آموزش کارگران و هم الزام کارفرمایان به رعایت قوانین باید بهصورت همزمان دنبال شود.
افزایش توان چانهزنی کارگران در مذاکرات با کارفرمایان میتواند منجر به مطالبه تجهیزات مناسب، اصلاح شرایط کاری و کاهش فشار کاری شود. نتیجه این مذاکرات نهتنها حفظ جان کارگران، بلکه کاهش هزینههای پنهان برای کارفرما نیز خواهد بود.
با وجود آمارهای نگرانکننده، وضعیت ایمنی کار در ایران هنوز در حاشیه توجه قرار دارد. ناهماهنگی نهادی، ضعف نظارت و نبود آموزش هدفمند موجب شده کارگران زیادی جان خود را از دست بدهند. اجرای دقیق قوانین، افزایش آگاهی عمومی و تقویت بازرسیهای تخصصی، میتواند نخستین گام در مسیر کاهش حوادث و رسیدن به «چشمانداز صفر» باشد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
