به گزارش اطلاع با ما، طرح حمایتی جدید دولت – در کنار یارانه نقدی عمومی که بسیاری از خانوارها دریافت میکنند و کالابرگ معیشتی که برای تأمین اقلام اساسی طراحی شده، دولت سه مسیر حمایتی مجزا را برای آسیبپذیرترین گروه جامعه یعنی کودکان و مادران پیشبینی کرده است. این سه طرح که هرکدام بودجه، مخاطب و سازوکار اجرایی مستقل خود را دارند، تلاش میکنند فشار معیشتی را از دوش خانوادههای دارای فرزند بردارند و از بروز سوءتغذیه در گروههای حساس جلوگیری کنند.
یک نکته بسیار مهم که مسئولان بارها بر آن تأکید کردهاند: افزایش مبلغ کالابرگ عمومی، شامل طرح یسنا و رفع سوءتغذیه نمیشود. دلیل ساده است؛ این دو طرح از بودجه مستقلی تغذیه میکنند و دولت هر سال اعتبار جداگانهای برای آنها در نظر میگیرد. این تفکیک به این معناست که یسنا نه یک یارانه عمومی، بلکه یک ابزار حمایت هوشمند و هدفمند برای گروه خاصی از مادران و کودکان است.
برای امسال نیز در صورت تأمین بودجه، قرار است یک مرحله پرداخت در اردیبهشتماه برای رفع سوءتغذیه کودکان انجام شود. نکته مهم اینجاست که این پرداختها کاملاً وابسته به تخصیص بودجه و نظم مالی دولت هستند و هرگونه تغییر در زمان یا مبلغ، مستقیماً به وضعیت اعتبارات گره خورده است.
در لایحه بودجه، مبلغ ۸.۱ هزار میلیارد تومان (۸.۱ همت) برای دو طرح یسنا و رفع سوءتغذیه پیشبینی شده است. اگر این بودجه به طور کامل تخصیص پیدا کند، این دو طرح میتوانند در طول سال با برنامهریزی منظم ادامه یابند.
اهمیت این رقم فقط در بزرگی آن نیست؛ بلکه در کارکرد اجرایی آن است. تخصیص پایدار بودجه به این معناست که حمایت از مادران و کودکان به یک سیاست مستمر رفاهی تبدیل میشود، نه اقدامی مقطعی و نمایشی. طرح اول: یسنا؛ حمایت از مادران و کودکان زیر دو سال
تقویت سبد غذایی و حمایت از سلامت مادر و کودک
اعتبار خرید کالاهای اساسی (نه پرداخت نقدی صرف)
این طرح به جای دادن پول نقد، خانواده را به سمت خرید اقلامی هدایت میکند که بیشترین تأثیر را بر تغذیه و سلامت کودک دارند. در یک نگاه کلان، یسنا بخشی از سیاستهای «حمایت هوشمند از خانواده» محسوب میشود که هم به معیشت امروز و هم به سلامت نسل آینده توجه دارد. طرح دوم: رفع سوءتغذیه کودکان؛ حمایت مستقیم از گروههای پرریسک
کودکانی که در معرض ضعف تغذیهای یا کمبود دریافت مواد غذایی قرار دارند
پیشگیری از سوءتغذیه در گروههای حساس جامعه
۱۲ نوبت
نکته قابل توجه این است که این نوع حمایت، برخلاف یارانههای عمومی، مستقیماً به حوزه سلامت عمومی وصل است. دولت در اینجا صرفاً کمک مالی نمیکند، بلکه در حال پیشگیری از هزینههای سنگینتر آینده در حوزه درمان، افت تحصیلی و آسیبهای رشد کودکان است.
از ابتدای فروردین ۱۴۰۵
ماهانه ۲ میلیون تومان به صورت کالابرگ به حساب مادر واریز میشود
فروشگاهها و داروخانههای طرف قرارداد
۱. به جای پول نقد، اعتبار در قالب مصرف مشخص تعریف میشود ۲. سبد حمایت گسترده است؛ از غذا فراتر رفته و شیرخشک و پوشک را هم شامل میشود
به بیان ساده، کارت امید مادر یک حمایت چندمنظوره است که هم هزینههای خوراکی را کاهش میدهد، هم بخشی از هزینههای نگهداری نوزاد را پوشش میدهد.
این جداسازی دو پیام مهم دارد: ۱. سیاستگذار برای گروههای آسیبپذیرتر، حمایت ویژه و اختصاصی در نظر گرفته است ۲. افزایش یا کاهش اعتبارات کالابرگ عمومی، الزاماً بر این سه طرح اثر مستقیم نمیگذارد
همین استقلال بودجهای است که امکان برنامهریزی هدفمندتر را فراهم میکند. برای پایداری حمایت از کودکان، بهتر است این سه طرح نه به عنوان تبعات جانبی سیاست رفاهی، بلکه به عنوان ستونهای مستقل حمایت اجتماعی دیده شوند.
یکی از تحولات مثبت در طرح کارت امید مادر، تغییر دامنه حمایت است. این اعتبار در ابتدا بیشتر بر حوزه غذایی متمرکز بود، اما بعداً به شیرخشک و پوشک نیز تسری پیدا کرد. این تغییر از منظر سیاستگذاری اجتماعی بسیار معنادار است؛ چون هزینههای کودک فقط به خوراک محدود نمیشود و در ماههای نخست زندگی، پوشک و شیرخشک سهم قابل توجهی از مخارج خانواده را تشکیل میدهند.
در کنار پرداخت اعتبار، مسئولان اعلام کردهاند که با تولیدکنندگان پوشک نیز مذاکره خواهند کرد تا این کالا با قیمت مناسبتری در اختیار خانوادهها قرار گیرد. این رویکرد نشان میدهد دولت فقط به سمت پرداخت یارانه نرفته، بلکه قصد دارد در سمت عرضه نیز مداخله تنظیمگرانه داشته باشد. اگر قیمت پوشک کنترل شود، قدرت خرید واقعی خانواده دوچندان خواهد شد
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
