سقوط ارزش یارانه‌ها؛ کالابرگ یک‌میلیونی به مرز ۶ دلار رسید

به گزارش اطلاع با ما ، کالابرگ  :بررسی روند چند سال اخیر نشان می‌دهد یارانه‌های نقدی و کالابرگ‌های حمایتی به دلیل تورم و افت ارزش پول ملی، بخش قابل توجهی از قدرت خرید خود را از دست داده‌اند. از یارانه ۴۵ هزار تومانی دهه ۸۰ تا کالابرگ‌های جدید، الگوی مشترک کاهش ارزش واقعی حمایت‌های نقدی، به یکی از چالش‌های پایدار اقتصاد ایران تبدیل شده است.

یارانه‌ها در سراشیبی؛ عدد ثابت، قدرت خرید متغیر

گزارشی که در روزنامه شرق منتشر شده، نشان می‌دهد ارزش واقعی یارانه‌ها با سرعتی بیش از گذشته کاهش یافته است. نمونه اخیر، کالابرگ یک‌میلیون‌تومانی است که طی کمتر از دو ماه حدود ۱۵ درصد از ارزش دلاری خود را از دست داده و به محدوده ۶ دلار رسیده است.

این روند، پرسش مهمی را مطرح می‌کند: آیا افزایش اسمی مبالغ حمایتی می‌تواند در برابر تورم پایدار بماند؟

از ۴۵ هزار تومان تا امروز؛ یک مسیر تکرارشونده

یارانه نقدی ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی که در دولت محمود احمدی‌نژاد پرداخت می‌شد، در زمان آغاز اجرا معادل ده‌ها دلار ارزش داشت، اما طی سال‌های بعد بخش بزرگی از قدرت خرید خود را از دست داد.

در ادامه، یارانه ۳۰۰ هزار تومانی که در دولت ابراهیم رئیسی پرداخت شد نیز ظرف حدود دو سال با افت قابل توجه ارزش واقعی مواجه شد. این الگو نشان می‌دهد که مسئله اصلی نه رقم اسمی یارانه، بلکه سرعت کاهش ارزش پول ملی است.

تورم؛ متغیر تعیین‌کننده قدرت خرید

وقتی تورم با نرخ بالا ادامه پیدا می‌کند، هرگونه پرداخت نقدی یا کالابرگ—even اگر افزایش یابد—در مدت کوتاهی اثر خود را از دست می‌دهد. به بیان ساده، اگر رشد قیمت کالاهای اساسی از رشد مبلغ یارانه پیشی بگیرد، خانوارها عملاً با کاهش حمایت واقعی روبه‌رو می‌شوند.

برخی اقتصاددانان، از جمله مرتضی افقه، بر این باورند که سیاست‌های حمایتی زمانی اثربخش خواهد بود که در چارچوب یک برنامه منسجم مهار تورم و ثبات اقتصادی اجرا شود؛ در غیر این صورت، پرداخت‌های نقدی به چرخه‌ای از افزایش قیمت و کاهش ارزش تبدیل می‌شود.

دهه ۸۰ تا امروز؛ شتاب بیشتر سقوط ارزش پول

مقایسه تاریخی نشان می‌دهد شیب کاهش ارزش پول ملی در سال‌های اخیر تندتر شده است. این موضوع نه‌تنها بر یارانه‌ها، بلکه بر دستمزدها، پس‌انداز خانوارها و هزینه‌های معیشتی نیز اثر مستقیم گذاشته است.

در چنین شرایطی، حمایت‌های نقدی بدون اصلاحات ساختاری در حوزه تورم، بودجه و سیاست‌های پولی، نمی‌تواند نقش پایدار در بهبود رفاه ایفا کند.

جمع‌بندی؛ یارانه پایدار در گرو ثبات پایدار

کاهش ارزش یارانه‌ها بیش از آنکه به عدد اسمی آن‌ها مربوط باشد، به محیط کلان اقتصادی وابسته است. اگر ثبات قیمت‌ها و کنترل تورم در اولویت قرار نگیرد، هر میزان افزایش در پرداخت‌های حمایتی نیز در گذر زمان کوچک‌تر خواهد شد.

مسئله اصلی برای سیاست‌گذار، یافتن راهی است که حمایت از خانوارها با حفظ ارزش واقعی آن همراه باشد؛ مسیری که بدون مهار تورم، دشوار به نظر می‌رسد.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام