به گزارش اطلاع با ما ، مرگ یک پژوهشگر جوان در روسیه، نگرانی‌هایی درباره طاعون ایجاد کرده است؛ با این حال، تفاوت عامل بیماری، امکان درمان با آنتی‌بیوتیک و الگوی انتقال طاعون باعث شده خطر گسترش گسترده آن با کووید۱۹ قابل مقایسه نباشد.
مرگ یک پژوهشگر ۲۸ ساله در یک مرکز تحقیقاتی مرتبط با بیماری طاعون در شهر ایرکوتسک روسیه، بار دیگر توجه افکار عمومی را به یکی از شناخته‌شده‌ترین بیماری‌های عفونی تاریخ جلب کرده است. با این حال، مطرح شدن نام طاعون لزوماً به معنای شکل‌گیری یک بحران بهداشتی مشابه همه‌گیری کرونا نیست.
بررسی ویژگی‌های این بیماری نشان می‌دهد که طاعون و کووید۱۹ از نظر عامل بیماری‌زا، مسیر انتقال، سرعت شناسایی و امکان درمان تفاوت‌های مهمی با یکدیگر دارند؛ تفاوت‌هایی که در ارزیابی احتمال شکل‌گیری یک همه‌گیری گسترده اهمیت زیادی دارند.
حادثه رخ‌داده در روسیه موجب شد موضوع طاعون بار دیگر در رسانه‌ها مورد توجه قرار گیرد. طاعون همچنان در برخی مناطق جهان به‌صورت محدود مشاهده می‌شود و به همین دلیل نظام‌های بهداشتی آن را یک بیماری قابل توجه و نیازمند شناسایی و درمان سریع می‌دانند.
با این حال، صرف وقوع یک مورد ابتلا یا مرگ در یک مرکز تحقیقاتی را نمی‌توان نشانه آغاز یک همه‌گیری گسترده دانست. ارزیابی خطر یک بیماری به عواملی مانند نحوه انتقال، میزان سرایت، دسترسی به درمان و سرعت شناسایی موارد جدید بستگی دارد.
یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها در ماهیت عامل ایجادکننده این دو بیماری است.
طاعون توسط باکتری یرسینیا پستیس ایجاد می‌شود، در حالی که کووید۱۹ ناشی از یک ویروس کروناست. این تفاوت صرفاً یک مسئله علمی نیست و در نحوه تشخیص و درمان بیماری نیز اهمیت دارد.
در مورد طاعون، درمان‌های آنتی‌بیوتیکی مشخصی وجود دارد و در صورت شناسایی و آغاز درمان در زمان مناسب، امکان کنترل بیماری افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل، برخلاف روزهای ابتدایی ظهور کووید۱۹ که درمان اختصاصی و شناخته‌شده‌ای در دسترس نبود، پزشکان امروز ابزارهای درمانی مشخص‌تری برای مقابله با طاعون دارند.
در برخی شکل‌های طاعون، به‌ویژه طاعون ریوی، وضعیت بیمار می‌تواند با سرعت زیادی وخیم شود. فرد مبتلا ممکن است در مدت کوتاهی دچار علائم شدید شود و همین موضوع می‌تواند شناسایی بیمار و جداسازی او را آسان‌تر کند.
این وضعیت با یکی از ویژگی‌های مهم همه‌گیری کووید۱۹ تفاوت داشت؛ در کرونا، برخی افراد پیش از بروز علائم یا حتی بدون داشتن علائم قابل توجه می‌توانستند ویروس را منتقل کنند.
همین انتقال پیش از شناسایی بیمار، یکی از عواملی بود که کنترل زنجیره انتشار کرونا را دشوارتر کرد.
یکی از عوامل مهم در مدیریت طاعون، وجود درمان آنتی‌بیوتیکی است.
در صورت تشخیص به‌موقع و آغاز درمان مناسب، احتمال کنترل بیماری افزایش پیدا می‌کند. البته این موضوع به معنای بی‌خطر بودن طاعون نیست؛ این بیماری در صورت تأخیر در تشخیص و درمان می‌تواند بسیار جدی باشد.
بنابراین، پایین بودن احتمال یک همه‌گیری گسترده نباید با بی‌اهمیت بودن بیماری اشتباه گرفته شود.
طاعون اگرچه برای بسیاری یادآور اپیدمی‌های تاریخی و مرگ میلیون‌ها نفر است، اما شرایط پزشکی و بهداشتی امروز با قرن‌های گذشته تفاوت زیادی دارد.
پیشرفت در تشخیص بیماری، دسترسی به داروهای آنتی‌بیوتیک، امکان مراقبت پزشکی و سیستم‌های نظارت بر بیماری‌های عفونی، ظرفیت مقابله با موارد ابتلا را افزایش داده است.
به همین دلیل، تصویر تاریخی طاعون را نمی‌توان بدون در نظر گرفتن امکانات پزشکی امروز به شرایط کنونی تعمیم داد.
مقایسه مستقیم این دو بیماری می‌تواند باعث ایجاد برداشت نادرست شود. کرونا یک بیماری ویروسی با قابلیت انتقال گسترده و گاه خاموش بود، در حالی که طاعون باکتریایی است و در صورت تشخیص مناسب، درمان دارویی مشخصی دارد.
از طرف دیگر، همه‌گیری یک بیماری تنها به میزان کشندگی آن وابسته نیست. سرعت انتقال، مدت زمان قابل انتقال بودن، وجود موارد بدون علامت، نحوه انتشار و امکان شناسایی سریع بیماران همگی در تعیین ظرفیت یک عامل بیماری‌زا برای ایجاد بحران جهانی نقش دارند.
بازتاب خبر مرگ یک پژوهشگر در روسیه می‌تواند توجه عمومی را به اهمیت مراقبت از بیماری‌های عفونی افزایش دهد، اما نباید آن را به‌تنهایی نشانه بازگشت یک همه‌گیری تاریخی دانست.
متخصصان بیماری‌های عفونی و نهادهای سلامت عمومی معمولاً با بررسی مجموعه‌ای از شاخص‌ها، احتمال گسترش یک بیماری را ارزیابی می‌کنند. بنابراین، میان «وجود یک بیماری خطرناک» و «احتمال شکل‌گیری یک همه‌گیری جهانی» تفاوت اساسی وجود دارد.
طاعون همچنان بیماری‌ای جدی است و نیاز به تشخیص و درمان سریع دارد؛ اما وجود درمان‌های آنتی‌بیوتیکی و تفاوت الگوی انتقال آن با بیماری‌هایی مانند کووید۱۹ باعث شده نگرانی درباره تکرار یک همه‌گیری مشابه کرونا، دست‌کم بر اساس اطلاعات مطرح‌شده در این گزارش، بسیار متفاوت باشد.
آنچه اهمیت بیشتری دارد، شناسایی سریع موارد مشکوک، درمان به‌موقع و ادامه نظارت بر بیماری‌های عفونی است؛ رویکردی که می‌تواند از تبدیل موارد محدود به بحران‌های گسترده جلوگیری کند.
این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.
Δ
