به گزارش اطلاع با ما ، مرگ یک کارمند در یکی از مراکز تحقیقاتی مرتبط با بیماری طاعون در سیبری، در حالی که مقامهای روسیه علت دقیق این حادثه را بهطور کامل اعلام نکردهاند، بار دیگر بحث درباره فعالیتهای زیستی روسیه و سابقه برنامههای دوران شوروی را مطرح کرده است.
این حادثه در مؤسسه تحقیقات ضدطاعون سیبری و خاور دور رخ داده؛ مرکزی که مأموریت اصلی آن پایش و مقابله با بیماریهای عفونی خطرناک است. مقامهای روسی علت مرگ این زن را نوعی ذاتالریه با منشأ نامشخص اعلام کردهاند و گفتهاند بررسیهای انجامشده نشانهای از ارتباط مستقیم بیماری با فعالیت حرفهای او نشان نداده است.
موضوع زمانی حساستر شد که گزارشهایی درباره محدود بودن اطلاعات ارائهشده از سوی مسکو منتشر شد. مقامهای آمریکایی خواستار شفافیت بیشتر روسیه شدهاند و تأکید کردهاند که درباره ماهیت بیماری و نتایج آزمایشها اطلاعات بیشتری لازم است.
در مقابل، مقامهای روسیه اعلام کردهاند افرادی که با فرد جانباخته در تماس بودهاند تحت مراقبت قرار گرفتهاند و تاکنون نشانهای از یک تهدید گسترده برای جامعه مشاهده نشده است.
سازمان جهانی بهداشت نیز بر اساس اطلاعات موجود، خطر انتقال این مورد به خارج از روسیه را پایین ارزیابی کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد دستکم در شرایط فعلی، شواهدی از شکلگیری یک بحران بینالمللی مشابه همهگیری کرونا وجود ندارد.
با این حال، گذشته روسیه و اتحاد جماهیر شوروی باعث شده این حادثه با حساسیت بیشتری دنبال شود. شوروی در دوران جنگ سرد یکی از بزرگترین برنامههای تحقیقاتی و نظامی مرتبط با عوامل زیستی را در اختیار داشت و پس از فروپاشی این کشور نیز درباره سرنوشت بخشی از این زیرساختها پرسشهایی مطرح شد.
گزارشهای تاریخی از فعالیتهای گسترده شوروی روی عوامل بیماریزا حکایت دارد. در میان عوامل مورد مطالعه، نام بیماریهایی مانند طاعون، سیاهزخم، آبله و برخی بیماریهای عفونی دیگر نیز مطرح بوده است.
همین سابقه موجب شده هر حادثه غیرعادی در مراکز تحقیقاتی روسیه، بهویژه مراکزی که با عوامل بیماریزا سروکار دارند، با دقت بیشتری از سوی نهادهای بینالمللی و رسانهها بررسی شود.
در شرایط فعلی، صرف وقوع مرگ در یک مرکز تحقیقاتی طاعون نمیتواند دلیلی برای نتیجهگیری درباره فعالیت تسلیحاتی باشد. چنین مراکزی اساساً با عوامل بیماریزا سروکار دارند و احتمال بروز حوادث آزمایشگاهی، آلودگی یا ابتلا به بیماریهای عفونی از موضوعاتی است که در همه کشورهای دارای مراکز تخصصی مورد توجه قرار میگیرد.
از سوی دیگر، اتهامهایی درباره ادامه برخی فعالیتهای مرتبط با برنامه زیستی شوروی از سوی مقامهای آمریکایی مطرح شده است؛ اما این ادعاها بهتنهایی اثبات نمیکند که حادثه اخیر در سیبری ارتباطی با توسعه یا تولید سلاح بیولوژیک داشته باشد.
بنابراین، بخش مهم ماجرا همچنان به اطلاعاتی بستگی دارد که درباره علت دقیق مرگ، نتایج آزمایشها و وضعیت افرادی که با فرد جانباخته در تماس بودهاند منتشر خواهد شد.
طاعون بیماری شناختهشدهای است که در صورت تشخیص و درمان مناسب میتوان آن را با آنتیبیوتیک درمان کرد. همچنین حضور طبیعی عامل این بیماری در برخی مناطق سیبری موضوع تازهای نیست و سابقه شناسایی آن در حیاتوحش این منطقه وجود دارد.
با این حال، قرار گرفتن یک مورد مرگ مشکوک در کنار سابقه محرمانه برنامههای زیستی شوروی، حساسیت رسانهای ماجرا را افزایش داده است.
آنچه در حال حاضر میتوان با اطمینان گفت این است که هیچ مدرک عمومی و قطعی منتشر نشده که نشان دهد مرگ این پژوهشگر نتیجه یک برنامه تسلیحات بیولوژیک بوده است. آنچه وجود دارد، مجموعهای از پرسشها درباره علت مرگ، سطح شفافیت روسیه و سابقه برنامههای زیستی این کشور است.
به همین دلیل، تا زمان انتشار نتایج کامل بررسیها، ارتباط دادن مستقیم این حادثه با ساخت یا آزمایش سلاح بیولوژیک بیشتر در حد یک گمانهزنی باقی میماند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ