به گزارش اطلاع با ما، هیات عالی بانک مرکزی در تابستان ۱۴۰۵ دستورالعمل تازه‌ای را برای نحوه تأسیس، فعالیت، نظارت و انحلال صندوق‌های قرض‌الحسنه به تصویب رساند.
این مقررات جایگزین دستورالعمل مصوب زمستان ۱۴۰۳ شده و مجموعه‌ای از تغییرات را در نحوه فعالیت این صندوق‌ها ایجاد کرده است. از جمله مهم‌ترین موارد می‌توان به تغییر گروه‌بندی صندوق‌ها، اصلاح ضوابط نگهداری منابع، امکان استفاده از درگاه پرداخت اینترنتی، شرایط افزایش سرمایه و تعیین سقف تسهیلات اشاره کرد.
یکی از تغییرات دستورالعمل جدید، اصلاح عناوین مربوط به طبقه‌بندی صندوق‌هاست.
بر اساس مقررات جدید، عناوین «خرد، کوچک، متوسط و بزرگ» جای خود را به «نوع اول، نوع دوم، نوع سوم و بزرگ» داده‌اند. این دسته‌بندی جدید، مبنای تنظیم مقررات و نحوه نظارت بانک مرکزی بر صندوق‌های قرض‌الحسنه خواهد بود.
از دیگر تغییرات قابل توجه، فراهم شدن امکان استفاده از درگاه پرداخت اینترنتی برای صندوق‌های نوع اول، دوم و سوم است.
این صندوق‌ها در صورت رعایت مقررات و ضوابط تعیین‌شده از سوی بانک مرکزی میتوانند از درگاه‌های پرداخت اینترنتی استفاده کنند. این تغییر می‌تواند انجام عملیات دریافت و پرداخت و ارائه برخی خدمات صندوق‌ها را برای اعضا آسان‌تر کند.
دستورالعمل تازه، ضوابط مربوط به نگهداری منابع صندوق‌ها نزد مؤسسات اعتباری را نیز تغییر داده است.
بر اساس مقررات جدید، محدودیت قبلی درباره تعداد مؤسسات اعتباری محل نگهداری منابع نقدی صندوق‌ها حذف شده است. همچنین سهم منابعی که صندوق‌های نوع اول و دوم میتوانند در قالب سپرده سرمایه‌گذاری مدت‌دار نزد مؤسسات اعتباری نگهداری کنند، از ۱۰ درصد به حداکثر ۲۰ درصد افزایش یافته است.
یکی دیگر از تغییرات مهم، ایجاد امکان افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌های ثابت است.
البته این افزایش سرمایه دارای سقف مشخصی است و حداکثر تا ۳۰ درصد سرمایه ثبتی صندوق امکان‌پذیر خواهد بود.
برای متقاضیان تسهیلات، یکی از مهم‌ترین بخش‌های دستورالعمل جدید به سقف وام اختصاص دارد.
بر اساس مقررات جدید، سقف تسهیلات قابل پرداخت به هر شخص در صندوق‌های نوع اول، دوم و سوم ۱.۵ میلیارد ریال، معادل ۱۵۰ میلیون تومان تعیین شده است.
پرداخت تسهیلات تا سقف ۲۰۰ میلیون ریال، معادل ۲۰ میلیون تومان در اختیار صندوق قرار دارد. برای مبالغ بالاتر، تا سقف ۱۵۰ میلیون تومان، تصویب هیات‌مدیره و تأیید عامل نظارتی ضروری است.
در کنار تغییرات جدید، برخی از مقررات پیشین همچنان برقرار هستند.
حداقل میزان ذخیره نقدی صندوق‌ها همچنان ۵ درصد تعیین شده است. همچنین حداکثر دوره بازپرداخت تسهیلات برای صندوق‌های نوع اول تا سوم ۳۶ ماه خواهد بود.
برای صندوق‌های بزرگ، حداکثر مدت بازپرداخت تسهیلات ۶۰ ماه تعیین شده است.
ضابطه مربوط به تعداد شعب صندوق‌های بزرگ نیز در دستورالعمل جدید بدون تغییر باقی مانده است. این صندوق‌ها همچنان امکان راه‌اندازی حداکثر ۵۰ شعبه را خواهند داشت.
دستورالعمل جدید صندوق‌های قرض‌الحسنه از چه زمانی اجرا می‌شود؟
دستورالعمل جدید پس از ابلاغ، مبنای فعالیت صندوق‌های قرض‌الحسنه و نظارت بانک مرکزی بر عملکرد آنها خواهد بود.
تغییرات اعمال‌شده با هدف بازتنظیم چارچوب فعالیت صندوق‌ها، ایجاد ضوابط جدید برای عملیات مالی و تقویت سازوکارهای نظارتی انجام شده است. جزئیات مقررات جدید، از جمله شرایط فعالیت هر یک از انواع صندوق‌ها، تعیین‌کننده نحوه اجرای این ضوابط خواهد بود.
این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.
Δ
