به گزارش اطلاع با ما، نفت – در گزارشی از سیانان تأکید شده که پیامدهای درگیری اخیر، فراتر از کاهش عرضه نفت خام رفته و اکنون به کمبود گسترده کالاهای اساسی منجر شده است. اختلال در تنگه هرمز باعث کاهش قابل توجه جریان انرژی شده و همین مسئله، زنجیرهای از بحرانها را در صنایع مختلف بهدنبال داشته است.
مواد پتروشیمی که پایه تولید بسیاری از کالاهای روزمره هستند، اکنون با کمبود مواجه شدهاند. محصولاتی مانند پلاستیک، لاستیک و پلیاستر که در تولید کفش، پوشاک و بستهبندی استفاده میشوند، بهدلیل کاهش عرضه با افزایش قیمت روبهرو شدهاند. این روند بهسرعت به بازار مصرف منتقل شده است.
بیشترین تأثیر این وضعیت در کشورهای آسیایی مشاهده میشود؛ منطقهای که بخش عمده تولید جهانی را در اختیار دارد و به واردات انرژی و مواد اولیه وابسته است.
افزایش خریدهای هیجانی برخی اقلام مصرفی محدودیت در استفاده از محصولات یکبارمصرف
این تحولات نشان میدهد بحران از سطح صنعتی به زندگی روزمره مردم نیز سرایت کرده است.
کمبود مشتقات نفتی تنها به کالاهای مصرفی محدود نمانده و به حوزههای حساستری نیز نفوذ کرده است. برخی تجهیزات پزشکی که وابسته به مواد پلاستیکی هستند، با محدودیت تأمین مواجه شدهاند. همچنین زنجیره تأمین محصولاتی مانند دستکشهای پزشکی و تجهیزات درمانی تحت فشار قرار گرفته است.
یکی از مهمترین نقاط ضعف این بحران، کمبود «نفتا» بهعنوان خوراک اصلی صنایع پتروشیمی است. برخلاف نفت خام، این ماده جایگزین سادهای ندارد و ذخایر آن نیز محدود است. همین مسئله باعث شده برخی تولیدکنندگان، تولید خود را کاهش دهند یا متوقف کنند.
افزایش هزینه انرژی و مواد اولیه، بهطور مستقیم بر قیمت نهایی کالاها اثر گذاشته است. این روند نهتنها سود تولیدکنندگان را کاهش داده، بلکه فشار بیشتری بر مصرفکنندگان وارد کرده است. در چنین شرایطی، تورم جهانی در مسیر صعودی قرار گرفته و رشد اقتصادی با چالش مواجه شده است.
در همین راستا، صندوق بینالمللی پول هشدار داده که این نوع شوکهای زنجیرهای در زمانی رخ داده که بسیاری از اقتصادها ظرفیت محدودی برای جذب آن دارند.
تحلیلگران معتقدند این بحران شباهت زیادی به شوکهای دوره همهگیری کووید-۱۹ دارد؛ با این تفاوت که اینبار منشأ آن اختلال در انرژی و ژئوپلیتیک است. اثرات بهصورت تدریجی و زنجیرهای از شرق به غرب منتقل میشود و هر مرحله، بخش جدیدی از اقتصاد را درگیر میکند.
آزادسازی ذخایر اضطراری انرژی محدودیت صادرات برخی مواد
را در پیش گرفتهاند. در سطح بنگاهها نیز تلاش برای کاهش مصرف مواد اولیه، تغییر بستهبندی یا استفاده از جایگزینها در جریان است، هرچند این راهکارها با چالشهای فنی و هزینهای همراه هستند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
