به گزارش اطلاع با ما ، پدافند غیرعامل: گزارشها از تجربهٔ ۱۲ روز درگیری نشان میدهد که ترکیب پدافند غیرعامل، ظرفیتهای مردمی و فناوری بومی توانست تابآوری خدمات حیاتی کشور را حفظ کند. نهادهای مسئول اعلام کردهاند که دهها هزار حمله سایبری مهار شده، هیچنشت پرتویی ثبت نشده و عملیات لجستیکی از جمله ترخیص کالا و افزایش تولید سوخت ادامه یافته است. این گزارش به نقش امداد مردمی، پدافند پرتوی، پایداری رسانهای و تابآوری اقتصادی میپردازد.
در پی روزهای پرتنش، تجربهٔ ۱۲ روز درگیری نمونهای از نبردی همهجانبه را نشان داد؛ نبردی که عرصههای نظامی، سایبری، رسانهای و امدادی را همزمان درگیر کرد. گزارشهای منتشرشده حاکی است که مجموعهای از اقدامات پیشدستانه و مشارکت گستردهٔ مردمی، به حفظ تداوم خدمات حیاتی و کاهش مخاطرات کمک کرده است.
بر اساس گزارشها، نظام پدافند غیرعامل کشور امدادرسانی را بهعنوان وجه انسانی پایداری ملی تعریف کرده و اجرای طرحهای آمادهسازی و آمایش امدادی را در اولویت قرار داده است. منابع رسمی از مشارکت گستردهٔ داوطلبان و بهکارگیری ناوگان سریعالاستقرار سخن گفتهاند؛ موضوعی که به گفتهٔ آنها، باعث شد بخش قابلتوجهی از مجروحان در «زمان طلایی» دریافت کمک لازم را داشته باشند. فعالان میگویند که آموزش همگانی و استقرار نقاط واکنش سریع پیش از بحران، نقش تعیینکنندهای در کاهش تلفات ایفا کرده است.
در زمینهٔ تهدیدات پرتویی، مسئولان ذیربط از تقویت سامانههای پایش و راهاندازی رزمایشهای گسترده برای آزمون مکانیزمهای حفاظتی خبر دادهاند. بهگزارش منابع رسمی، پس از رخدادهای مرتبط با سایتهای هستهای، فرایندهای پایش پرتویی بهسرعت فعال شد و دادههای اولیه نشاندهندهٔ نبود «نشت آشکار» بود. تحلیلگران میگویند سرمایهگذاری در شبیهسازی سناریو و توسعه تجهیزات پایش، موجب تقویت قابلیت واکنش سریع در برابر تهدیدات پرتویی شده است.
فضای سایبری در آن دوره شاهد موج گستردهای از حملات بود؛ آمارهای اعلامشده از «دهها هزار حمله» خبر میدهند که بخشهایی از زیرساختها را هدف قرار دادند. نهادهای امنیت فضای مجازی و اپراتورهای شبکه با فعالسازی شبکههای رصد و تفکیک ترافیک مخرب و استقرار مراکز پاکسازی داخلی، تلاش کردند تا پایداری سرویسها حفظ شود. در عین حال، برخی کسبوکارهای دیجیتال متحمل خسارت شدهاند؛ گزارشها کاهش اشتغال و زیان اقتصادی موقت در بخش دیجیتال را منعکس میکنند، اما مقامات فنی تأکید دارند که اختلالهای گستردهای در خدمات عمومی رخ نداد.
رسانههای ملی در چنین شرایطی نقش کلیدی در حفظ جریان اطلاعات و جلوگیری از فروپاشی اطلاعرسانی عمومی ایفا کردند. برای جلوگیری از قطعهای احتمالی، راهکارهایی مانند مسیرهای پخش جایگزین، مراکز پشتیبان و شبکههای مقاومسازی سیگنال در دستور کار قرار گرفتند؛ راهکارهایی که به گفتهٔ ناظران، مانع از خاموشی خبری و کاهش اعتماد عمومی شد.
گزارشهای تجاری و مسئولان بندری از رشد قابلتوجهی در فرایند ترخیص کالاهای اساسی در بازهٔ موردنظر خبر دادند؛ تحلیلیها این را نتیجهٔ مدیریت لجستیک و هماهنگی بین دستگاهها میدانند. از سوی دیگر، آمارهای اعلامشده حکایت از افزایش تولید روزانهٔ بنزین داشتند که به گفتهٔ برخی مراجع، به تداوم عملکرد زیرساختهای حملونقل و خدمات عمومی کمک کرد.
تجربهٔ این دوره نشان میدهد که دفاع موثر در برابر تهدیدات ترکیبی نیازمند سه رکن است: آمادهسازی پیش از بحران، واکنش هماهنگ در لحظهٔ بحران و برنامههای بازتوانی پس از آن. مشارکت مردمی، سرمایهگذاری در فناوریهای بومی و تقویت شبکههای پدافندی ــ از سایبری تا پرتویی ــ میتواند ظرفیت بازگشت سریع جامعه به وضعیت عادی را بالا ببرد. در عین حال، شفافیت در گزارشدهی و ارائهٔ اطلاعات مستند میتواند مانع گمانهزنیها و افزایش اعتماد عمومی شود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
