به گزارش اطلاع با ما ، چهار موج تورمی ایران: تورم در اقتصاد ایران طی هشت سال اخیر به یک بحران مزمن و ساختاری بدل شده است. از خروج آمریکا از برجام در سال ۱۳۹۷ تا جهشهای مداوم نرخ ارز و افزایش قیمت مسکن و کالاهای اساسی، چهار موج تورمی متمایز بر معیشت خانوارها فشار وارد کردهاند. بررسی این امواج نشان میدهد که موتور اصلی تورم از شوکهای ارزی به مسکن و اقلام اساسی تغییر یافته و کنترل آن دشوارتر شده است.
خروج آمریکا از برجام در سال ۱۳۹۷ نقطه شروع دورهای از بیثباتی شدید اقتصادی بود. جهش نرخ ارز و تحریمهای سنگین، بستر شکلگیری موج نخست تورم را فراهم کرد. نرخ ارز در بازار آزاد بیش از بیست برابر شد و سطح عمومی قیمتها حدود دوازده برابر افزایش یافت.
محرکها: شوکهای ارزی، افزایش قیمت حاملهای انرژی، و محدودیتهای ناشی از تحریمها.
کانالها: مسکن، نان، خدمات بهداشتی و حملونقل بهعنوان مهمترین مسیرهای انتقال فشار تورمی.
تورم نقطهبهنقطه از ۷٪ به ۵۲.۱٪ رسید. جهش قیمت گوشت، مرغ و سبزیجات آغازگر بحران بود و اجاره مسکن بهسرعت فشار را به خانوارها منتقل کرد.
تورم نقطهبهنقطه از ۱۹.۸٪ به ۵۱.۱٪ افزایش یافت. این دوره شاهد انتقال فشار تورمی از کالاهای پرنوسان به کالاهای پایه مانند نان و میوه بود. اجاره مسکن با سهم ۲۱.۸۸٪ بیشترین اثرگذاری را داشت.
تورم نقطهبهنقطه از ۳۲.۹٪ به ۵۵.۱٪ رسید. مسکن با سهم بیسابقه ۳۲.۳۲٪ به موتور اصلی تورم تبدیل شد. بخش بهداشت و درمان نیز به کانال مهم انتقال تورم بدل شد.
از دیماه ۱۴۰۲ تا مرداد ۱۴۰۴ تورم نقطهبهنقطه از ۳۱.۸٪ به ۴۲.۴٪ رسید. مسکن (۲۶.۳۷٪) و نان (۱۴.۷٪) بیشترین فشار را وارد کردند. خدمات بهداشتی و حملونقل نیز در این موج سهم قابلتوجهی داشتند.
چهار موج متوالی نشان میدهد تورم از یک پدیده شوکی به پدیدهای ساختاری و پایدار تبدیل شده است. کنترل آن تنها با ابزارهای کوتاهمدت پولی ممکن نیست و نیاز به اصلاحات عمیق در بازار مسکن، مدیریت کالاهای اساسی و بهبود ساختار اقتصادی دارد.
تحلیل چهار موج تورمی ایران نشان میدهد که مسکن و کالاهای اساسی به کانون اصلی فشار تورمی بدل شدهاند. بدون اصلاحات ساختاری، تورم همچنان معیشت خانوارها را تهدید خواهد کرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
