به گزارش اطلاع با ما ، مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، در حالی برای شرکت در هشتادویکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک حضور دارد که فضای بینالمللی و تحولات منطقهای، اهمیت رایزنیهای دیپلماتیک را بیش از گذشته پررنگ کرده است. هفته عالی مجمع عمومی از ۲۲ تا ۲۹ سپتامبر در نیویورک برگزار میشود و سران و مقامهای ارشد کشورهای مختلف در آن حضور دارند.
در چنین شرایطی، حضور رئیسجمهوری ایران در نیویورک علاوه بر سخنرانی در مجمع عمومی، فرصتی برای دیدارهای دوجانبه و گفتوگو با مقامهای کشورهای مختلف فراهم میکند؛ ظرفیتی که میتواند برای انتقال مستقیم مواضع تهران و بررسی راههای کاهش تنش مورد استفاده قرار گیرد.
علی ماجدی، سفیر پیشین ایران در آلمان، در گفتوگو با روزنامه ایران، مهمترین محور پیام ایران را تأکید بر رعایت قواعد و مقررات بینالمللی عنوان کرده است.
از نگاه او، ایران میتواند در سخنان رئیسجمهوری بر ضرورت رعایت حقوق بینالملل و استفاده از سازوکارهای قانونی برای حل اختلافات تأکید کند. این دیپلمات پیشین همچنین معتقد است موضع ایران میتواند همزمان بر دفاع از کشور و پیگیری حقوق و منافع ملی از مسیرهای دیپلماتیک استوار باشد.
این دیدگاه در شرایطی مطرح میشود که مقامهای سازمان ملل نیز در آغاز نشست امسال بر اهمیت کاهش تنش و گفتوگو تأکید کردهاند. دبیرکل سازمان ملل در سخنان افتتاحیه خود خواستار استفاده از هفته عالی برای کاهش تنش و تقویت گفتوگو شده است.
اهمیت سفر رئیسجمهوری فقط به سخنرانی در صحن مجمع عمومی محدود نمیشود. حضور شمار زیادی از سران کشورها و وزیران امور خارجه در نیویورک، امکان رایزنیهای مستقیم درباره مسائل منطقهای و بینالمللی را فراهم میکند.
ماجدی معتقد است ایران باید از این ظرفیت برای گفتوگو با کشورهای مختلف استفاده کند و اجازه ندهد درباره تحولات مربوط به ایران، بدون حضور و توضیح مستقیم تهران تصمیمگیری شود.
برنامه رسمی سازمان ملل نیز نشان میدهد هفته عالی امسال مجموعه گستردهای از نشستهای سطح بالا و دیدارهای دیپلماتیک را دربرمیگیرد.
به اعتقاد این دیپلمات پیشین، دیپلماسی و توان دفاعی دو موضوع متضاد نیستند و ایران میتواند همزمان بر حفظ توان دفاعی و استفاده از مسیرهای سیاسی و دیپلماتیک تأکید کند.
او بر این باور است که در صورت هدفگذاری برای پایان دادن به درگیریها و بازگشت کشور به مسیر توسعه، گفتوگو با بازیگران مختلف باید بهعنوان یکی از ابزارهای سیاست خارجی مورد استفاده قرار گیرد.
از این منظر، دیدارهای حاشیهای مجمع عمومی میتواند فرصتی برای انتقال دیدگاه ایران، بررسی مواضع سایر کشورها و ارزیابی مسیرهای احتمالی برای کاهش تنش باشد.
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در این گفتوگو، محدودیتهایی است که بنا بر گزارشهای منتشرشده در ارتباط با حضور هیأت ایرانی در نیویورک مطرح شده است.
ماجدی این محدودیتها را قابل انتقاد دانسته، اما همزمان تأکید کرده است که چنین اقداماتی نباید باعث شود ایران از ظرفیت دیپلماتیک حضور در مقر سازمان ملل صرفنظر کند.
از دیدگاه او، حتی در شرایط اختلاف سیاسی میان تهران و واشنگتن نیز میتوان از فرصت حضور در نیویورک برای انتقال پیام و پیگیری مسیرهای دیپلماتیک استفاده کرد.
در بخش دیگری از این دیدگاه، موضوع احتمال گفتوگوی مستقیم میان مقامهای ایران و آمریکا مورد توجه قرار گرفته است.
ماجدی معتقد است نباید موضوع دیپلماسی را صرفاً به دیدار مستقیم روسای جمهوری ایران و آمریکا محدود کرد. به گفته او، در صورت فراهم بودن شرایط، کانالهای دیگری مانند گفتوگوی وزیران امور خارجه یا مذاکره میان نمایندگان دو کشور نیز میتواند برای انتقال پیامها و مدیریت تنش مورد استفاده قرار گیرد.
او درباره دیدار مستقیم با دونالد ترامپ نیز ملاحظاتی را مطرح کرده و تأکید دارد که چنین دیداری، در صورت طرح، نیازمند بررسی دقیق شرایط و پیامدهای آن است.
یکی از محورهای دیگر این تحلیل، ارتباط میان کاهش تنش و شرایط اقتصادی کشور است. ماجدی معتقد است ادامه فضای پرتنش میتواند منابع و ظرفیتهای اقتصادی کشور را تحت فشار قرار دهد و بازگشت به مسیر رشد و توسعه نیازمند فراهم شدن شرایط باثباتتر است.
بر همین اساس، او صلح را از منظر منافع ملی و امکان بازگشت کشور به مسیر توسعه مورد توجه قرار داده، اما تأکید کرده است که مذاکره و صلح لزوماً به معنای پذیرش هر شرایطی نیست.
هشتادویکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل در شرایطی برگزار میشود که موضوع جنگها و بحرانهای بینالمللی، کاهش تنش و کارآمدی سازوکارهای چندجانبه در مرکز توجه قرار دارد. رئیس مجمع عمومی نیز در سخنان افتتاحیه بر ضرورت بازسازی اعتماد به سازمان ملل و تقویت نقش این نهاد در حل مسائل جهانی تأکید کرده است.
در چنین فضایی، سخنرانی پزشکیان میتواند علاوه بر طرح مواضع رسمی ایران، فرصتی برای تشریح دیدگاه تهران درباره تحولات منطقه و تأکید بر مسیرهای دیپلماتیک باشد.
در نهایت، اهمیت حضور ایران در نیویورک تنها به متن سخنرانی رئیسجمهوری محدود نیست؛ دیدارهای دوجانبه، رایزنیهای پشتصحنه و پیامهایی که میان مقامهای کشورها ردوبدل میشود نیز بخشی از ظرفیت دیپلماتیک این سفر را تشکیل میدهد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
