سبه گزارش اطلاع با ما رئیسجمهور : سخنان اخیر رئیسجمهور درباره مقایسه قیمت بنزین با آب، بار دیگر نشان داد که هنوز در فرهنگ عمومی و حتی در گفتار مسئولان، «ارزش واقعی آب» بهدرستی درک نشده است. در شرایطی که ایران با بحران خشکسالی و فرونشست زمین روبهروست، کوچک شمردن آب در بیانهای روزمره، خطرناکتر از یک اشتباه لفظی است.
در فرهنگ گفتاری ما، «آب» همواره نشانه آسانی و ارزانی بوده است؛ عباراتی مانند «مثل آب خوردن» یا «آب مفت» گویای همین نگاه است. اما امروز در کشوری که دشتهایش فرونشسته و سدهایش خشکیدهاند، این نوع تعبیر دیگر با واقعیت هماهنگ نیست. هر لیتر آب شرب، نتیجه هزینههای سنگین انتقال، تصفیه و مدیریت است.
وقتی رئیسجمهور در توضیح قیمت بنزین میگوید «آب را به این قیمت میدهند؟»، در واقع ناخواسته تصویری از بیارزشی آب ارائه میدهد. این سخن، فراتر از یک مثال ساده است؛ زیرا در ذهن مردم، واژههای مسئولان بهسرعت به «معیارهای ارزشی» تبدیل میشوند. وقتی آب در گفتار رسمی هم «ارزان» تلقی شود، چگونه میتوان از جامعه انتظار صرفهجویی داشت؟
زبان، بازتاب فرهنگ و جهتدهنده رفتار است. اگر آب را در گفتار عمومی و رسانهها با واژههایی چون «کمیاب»، «گرانبها» یا «حیاتی» همراه کنیم، در ذهن مردم نیز جایگاه واقعیتری پیدا میکند. همانطور که در کشورهای خشک و بیآب جهان، آموزش و تبلیغات عمومی با محوریت «ارزش آب» انجام میشود، ما نیز باید از اصلاح زبان شروع کنیم.
شاید وقت آن رسیده است که دیگر از «آب» برای اشاره به چیزهای ارزان و بیاهمیت استفاده نکنیم. بیایید برعکس عمل کنیم؛ هرگاه خواستیم از «چیزی گران و حیاتی» مثال بزنیم، از آب بگوییم — چون آب، دیگر فقط مایه حیات نیست، مایه امنیت و بقای سرزمین است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
