به گزارش اطلاع با ما ، آسیا : در حالیکه خاورمیانه شاهد بازچینی ائتلافها و قدرتهای اقتصادی تازه است، ایران در نقطهای حساس از مسیر خود ایستاده است. میان گفتار سیاسی و رفتار اقتصادی تهران شکافی وجود دارد که میتواند در نظم نوین منطقه، جایگاه کشور را تضعیف کند. اکنون زمان تصمیمی روشن و فعال برای تعیین مسیر آینده فرا رسیده است؛ تصمیمی که میتواند ایران را از حاشیه به مرکز تحولات غرب آسیا بازگرداند.
تحولات دو سال اخیر نشان داده است که نظم سنتی مبتنی بر رقابت نظامی و ائتلافهای سیاسی، جای خود را به رقابت بر سر اقتصاد، کریدورهای ترانزیتی و سرمایهگذاری منطقهای داده است. چین با طرح «کمربند و جاده» و هند با پروژه «آیمک» به دنبال اتصال شرق به مدیترانهاند. عربستان و امارات نیز با سیاست خارجی متوازن، سهم خود را از نظم نوین میجویند. در چنین میدانی، ایران که هم موقعیت ژئواستراتژیک ویژه دارد و هم قدرت سیاسی در محور مقاومت، اگر نتواند میان سیاست و اقتصاد پیوند واقعی ایجاد کند، ممکن است از مرکز به حاشیه رانده شود.
ایران از نظر گفتمان رسمی، بر استقلال، مقاومت و مقابله با سلطه تأکید دارد؛ اما در حوزه عمل، پیامهای متفاوتی به بازیگران جهانی مخابره کرده است. کاهش همکاری در طرح چینی «کمربند و جاده»، تمرکز بر پروژههای مشترک با هند در چابهار و روابط اقتصادی محدود با جهان عرب، باعث شده شرکای شرقی نیز از ابهام در استراتژی تهران سخن بگویند. برای چین و دیگر قدرتهای آسیایی، ثبات و پیشبینیپذیری رفتار ایران اهمیت حیاتی دارد؛ زیرا سرمایهگذاری در محیطی مبهم، پرهزینه است.
اکنون پرسش اساسی این است: ایران در نظم جدید منطقه چه نقشی میخواهد ایفا کند؟ اگر کشور بخواهد در ساختار آینده نقش مؤثر داشته باشد، باید از موضع واکنشی خارج شود و به بازیگری کنشگر بدل شود؛ یعنی بهجای انتظار برای تصمیم دیگران، مسیر خود را ترسیم کند. نظم تازه غرب آسیا دیگر بر پایه خطوط ایدئولوژیک صرف شکل نمیگیرد، بلکه بر محور منافع اقتصادی، اتصال جغرافیایی و ثبات پایدار استوار است. در چنین شرایطی، بدون بازتعریف سیاست خارجی با پیوست اقتصادی و هماهنگی میان نهادهای تصمیمساز، ایران نمیتواند نقش مؤثری ایفا کند.
۱. تعیین اولویت جغرافیایی همکاریها: ایران باید روشن کند که تمرکز خود را بر شرق (چین، روسیه) میگذارد یا بر محور جنوب و غرب آسیا (هند، عربستان، ترکیه و خلیج فارس). ۲. اقتصادیکردن محور مقاومت: تداوم نفوذ منطقهای تنها با پیوند اقتصادی و سرمایهگذاری مشترک ممکن است، نه صرفاً با روابط سیاسی. ۳. انسجام در تصمیمسازی: سیاست خارجی، اقتصادی و امنیتی ایران باید از نقشهای واحد تبعیت کنند تا رفتار متناقض در عرصه جهانی پایان یابد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
