به گزارش اطلاع با ما ، تهران :” صفحه ژئوپلیتیکی خاورمیانه وارد مرحلهای تازه شده است؛ جایی که اسرائیل با حمایت آمریکا در پی بازطراحی معماری امنیتی منطقه است و ترکیه، عربستان و ایران هرکدام به دنبال جایگاه تازه خود میگردند. در این میان، تهران با بازگشت احتمالی تحریمها و فشارهای اجتماعی داخلی، در برابر انتخابی تاریخی قرار دارد: تقویت سیاست سختگیرانه یا حرکت به سوی اصلاحات و بازسازی مشروعیت سیاسی.
تحولات اخیر نشان میدهد خاورمیانه در حال تقسیم میان دو بلوک است: همپیمانان اسرائیل و جبهه مقاومت. نزدیکی ترکیه به ایران و قطر تلاشی برای ایجاد وزنهای متقابل محسوب میشود، در حالی که عربستان سعودی با تکیه بر چشمانداز ۲۰۳۰ بهدنبال تنوعبخشی روابط خود با چین و روسیه است. کشورهای کوچکتر خلیج فارس نیز از قرار گرفتن در سلسلهمراتب امنیتی وابسته به واشنگتن و تلآویو بیم دارند.
اسرائیل با حمایت ایالات متحده راهبردی تازه برای تسلط بر شامات و بازطراحی معماری امنیتی منطقه آغاز کرده است. این روند موجب نگرانی ترکیه نسبت به منافعش در شرق مدیترانه و سوریه و همچنین دغدغه عربستان درخصوص اجماع عربی بر سر مسئله فلسطین شده است. حملات اخیر اسرائیل، از جمله حمله هوایی در یمن، نشاندهنده تمایل تلآویو به تثبیت جایگاه خود بهعنوان قدرت بلامنازع منطقهای است.
ایران که هنوز تبعات جنگ اخیر با اسرائیل و آمریکا را پشت سر نگذاشته، اکنون با خطر بازگشت تحریمهای سازمان ملل مواجه است. در ۲۸ اوت، اروپا روند فعالسازی دوباره تحریمهای چندجانبه را آغاز کرد؛ اقدامی که بار دیگر اقتصاد ایران را تحت فشار قرار داده است. در واکنش، مجلس تهدید به خروج از NPT و توقف همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی کرد؛ تصمیمی که میتواند مناسبات ایران با جهان را وارد مرحلهای تازه کند.
در کنار فشار خارجی، مطالبات اجتماعی در داخل کشور پیچیدگی وضعیت را دوچندان کرده است. نسل جوان، آشنا با فناوری و متصل به جهان، خواستار صلح، توسعه و شفافیت بیشتر است. کارشناسان هشدار میدهند که اتکا به حمایت چین و روسیه بدون اصلاحات داخلی، نهتنها مشکل تحریمها را حل نخواهد کرد بلکه میتواند انزوای بیشتری ایجاد کند.
حتی در صورت عقبنشینی هستهای، بسیاری معتقدند غرب موضوعات دیگری مانند حقوق بشر یا فعالیتهای منطقهای ایران را بهعنوان محور فشارهای جدید قرار خواهد داد. از همین رو، تنها امتیازدهی هستهای قادر به پایان دادن به چرخه فشار نخواهد بود.
اکنون ایران در نقطه عطفی ایستاده است. یک گزینه، تشدید تدابیر امنیتی و اتکای مضاعف بر نیروهای منطقهای است که میتواند به رکود اقتصادی و نارضایتی اجتماعی بینجامد. گزینه دیگر، بازسازی مشروعیت داخلی از طریق تغییرات واقعی همچون آزادی زندانیان سیاسی و کاهش محدودیتهای اینترنتی است؛ رویکردی که میتواند تابآوری اجتماعی را به سرمایهای راهبردی تبدیل کند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
