به گزارش اطلاع با ما ، خاورمیانه : پس از جنگ غزه، خاورمیانه وارد مرحلهای از بیثباتی ساختاری شده است؛ مرحلهای که در آن برتری نظامی اسرائیل، فروپاشی توازنهای پیشین و افزایش شکافهای فرقهای، خطر گسترش درگیریها را افزایش داده است. در این میان، رابطه پرتنش ایران و اسرائیل به یکی از مهمترین متغیرهای امنیتی منطقه تبدیل شده و چشمانداز سال ۲۰۲۶ را با ابهامهای جدی روبهرو کرده است.
جنگ غزه تنها یک مناقشه محدود نبود؛ این جنگ بهتدریج بسیاری از معادلات تثبیتشده خاورمیانه را بر هم زد. ساختار بازدارندگی پیشین، جای خود را به وضعیت سیالی داده که در آن مرز میان درگیری مستقیم و غیرمستقیم بهشدت کمرنگ شده است. از لبنان و سوریه گرفته تا یمن و حتی خلیج فارس، نشانههای یک نظم متزلزل دیده میشود.
در شرایط کنونی، اسرائیل امنیت خود را نه در دیپلماسی منطقهای بلکه در برتری نظامی تعریف میکند. این رویکرد، اگرچه در کوتاهمدت بازدارندگی ایجاد میکند، اما در بلندمدت میتواند زمینهساز اشکال تازهای از مقاومت و بیثباتی شود. تجربه ماههای اخیر نشان داده که قدرت سخت، بهتنهایی قادر به ایجاد نظم پایدار در منطقه نیست.
لبنان و سوریه به نمادهای عینی بحران ساختاری خاورمیانه تبدیل شدهاند. ضعف دولتهای مرکزی، رشد هویتهای فرقهای و مداخلات خارجی، شامات را به میدان رقابتهای چندلایه بدل کرده است. این وضعیت نهتنها خطر سرریز بحران به کشورهای همسایه را افزایش میدهد، بلکه امکان مدیریت کنترلشده تنشها را نیز کاهش میدهد.
تقابل ایران و اسرائیل در ماههای گذشته وارد مرحلهای کمسابقه شد. هرچند این تنشها به جنگی تمامعیار منجر نشد، اما نشان داد که بازدارندگی دو طرف شکنندهتر از گذشته است. ایران در تلاش برای ترکیب ابزارهای دیپلماتیک و منطقهای است، در حالی که اسرائیل همچنان بر گزینه فشار و اقدام پیشدستانه تأکید دارد. همین تضاد راهبردی، احتمال درگیریهای مقطعی جدید را زنده نگه میدارد.
ایالات متحده در این دوره بیشتر نقش واکنشی ایفا کرده و نتوانسته چشمانداز منسجمی برای نظم منطقهای ارائه دهد. همین مسئله باعث شده متحدان عرب واشنگتن به سمت کاهش ریسک و متنوعسازی روابط امنیتی خود حرکت کنند. در نتیجه، وزن بازیگران جدید و موازنههای غیرسنتی در حال افزایش است.
با ورود به سال ۲۰۲۶، خاورمیانه بیش از هر زمان دیگری با عدم قطعیت روبهروست. درگیری ایران و اسرائیل به نقطهای رسیده که نه بهسادگی قابل مهار است و نه بهراحتی به جنگی فراگیر تبدیل میشود. آنچه محتملتر به نظر میرسد، تداوم یک وضعیت ناپایدار با دورههای تنش و آرامش شکننده است؛ وضعیتی که هزینههای آن بهتدریج بر اقتصاد و امنیت منطقه تحمیل خواهد شد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
