به گزارش اطلاع با ما ، توافق تجارت آزاد ایران و اتحادیه: توافقنامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اوراسیا که از ۲۵ اردیبهشتماه ۱۴۰۴ اجرایی خواهد شد، میتواند نقطه عطفی در روابط اقتصادی ایران با کشورهای منطقه باشد. این توافق با حذف گسترده تعرفهها، فرصتهای جدیدی برای افزایش صادرات غیرنفتی ایران فراهم میکند. با این حال، چالشهایی همچون کمبود زیرساختها و تحریمها همچنان بر سر راه بهرهبرداری کامل از این توافق قرار دارند. موفقیت این پروژه بستگی به توسعه زیرساختها، تسهیل مالی و سیاستگذاریهای هوشمندانه برای حمایت از تولید داخلی دارد.
توافق تجارت آزاد ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا که پس از سالها مذاکره و هماهنگی اجرایی خواهد شد، میتواند یک تحول اساسی در روابط اقتصادی ایران با کشورهای عضو این اتحادیه یعنی روسیه، بلاروس، قزاقستان، ارمنستان و قرقیزستان باشد. طبق اعلام مقامات گمرک و وزارت صنعت، ۸۷ درصد از کدهای تعرفهای میان ایران و این پنج کشور حذف یا بهشدت کاهش یافتهاند. این اقدام میتواند منجر به افزایش حجم مبادلات تجاری ایران و کشورهای اوراسیا تا ۱۲ میلیارد دلار در سال شود.
اجرای این توافق میتواند بهعنوان یک ابزار ژئواکونومیک در برابر تحریمها و انزوای اقتصادی عمل کند. کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا نهتنها بازارهای بزرگی برای صادرات کالاهای صنعتی، معدنی، کشاورزی و پتروشیمی ایران هستند، بلکه میتوانند بهعنوان دروازهای برای دسترسی به بازارهای آسیای مرکزی و شرقی عمل کنند. همچنین، با حذف تعرفهها، هزینه واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه و ماشینآلات صنعتی از کشورهای اوراسیا کاهش خواهد یافت، که این موضوع میتواند به کاهش هزینه تولید و تورم داخلی نیز کمک کند.
اگرچه این توافق فرصتهای گستردهای را برای ایران فراهم میکند، کارشناسان نسبت به موانعی که بر سر راه بهرهبرداری کامل از آن وجود دارد، هشدار میدهند. یکی از مهمترین چالشها، کمبود زیرساختهای حملونقل، لجستیک و گمرکی است، بهویژه در مرزهای شمالی کشور. ظرفیتهای موجود برای تبادل کالا با کشورهای اوراسیا محدود است و برای توسعه این مسیرها نیاز به سرمایهگذاریهای قابل توجه وجود دارد. علاوه بر این، تحریمهای بینالمللی و محدودیت در سیستم بانکی ایران نیز میتواند کارایی این توافق را کاهش دهد. بهویژه، عدم وجود سیستم پرداخت بینالمللی پایدار و شفاف میتواند مشکلات زیادی در انتقال پول و گشایش اعتبار برای تجار ایجاد کند.
در فضای داخلی، برخی فعالان صنعتی و کشاورزی با دیده تردید به این توافق نگاه میکنند. نگرانی اصلی آنها این است که حذف تعرفهها منجر به ورود بیرویه کالاهای ارزانقیمت خارجی شود و تولیدکنندگان داخلی را تحت فشار قرار دهد. این نگرانیها بهویژه در صنایع غذایی، نساجی و لوازم خانگی مشهود است، زیرا این صنایع در رقابت با تولیدکنندگان کشورهای اوراسیا ممکن است با مشکلات جدی روبهرو شوند.
با این حال، مدافعان توافق معتقدند که این نگرانیها قابل مدیریت است. بهویژه اگر دولت با سیاستگذاری هوشمندانه و استفاده از ابزارهای تنظیمگر مانند تعرفههای هدفمند، حمایت از صنایع داخلی را بهطور مؤثر انجام دهد. توازن میان بهرهبرداری از فرصتهای صادراتی و محافظت از تولید داخلی میتواند کمککننده باشد تا این توافق بهطور مؤثر و پایدار در راستای منافع اقتصادی کشور قرار گیرد.
توافق تجارت آزاد با اتحادیه اوراسیا، اگر بهطور مؤثر اجرا شود، میتواند یکی از مهمترین دستاوردهای سیاست خارجی و اقتصادی ایران در سالهای اخیر باشد. اما این موضوع بستگی به مجموعهای از اقدامات مکمل از جمله توسعه زیرساختها، تسهیل فرآیندهای مالی، ارتقای بهرهوری تولید و هماهنگی بین دستگاههای ذیربط دارد. در غیر این صورت، این توافق ممکن است به سرنوشت برخی دیگر از پروژههای استراتژیک ایران دچار شود که بهدلیل ضعف مدیریتی و عدم برنامهریزی مؤثر، به فرصتهای از دسترفته تبدیل شدهاند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
