به گزارش اطلاع با ما ، در حالی که تنشهای ایران و آمریکا همچنان در کانون توجه رسانههای بینالمللی قرار دارد، دونالد ترامپ ادعا کرده توافق با ایران نهایی شده و حتی حملات برنامهریزیشده علیه تهران را لغو کرده است. همزمان گزارشهایی از پیشرفت گفتوگوها با میانجیگری قطر و احتمال امضای توافق در ژنو منتشر شده، اما هنوز هیچ تأیید رسمی از سوی ایران ارائه نشده است.
رئیسجمهور آمریکا مدعی شده است که توافق با ایران «تأیید» شده و احتمالاً طی روزهای آینده در اروپا امضا خواهد شد. او همچنین گفته حملات و بمبارانهای برنامهریزیشده علیه ایران را متوقف کرده و مدعی شده تهران پذیرفته است که هرگز به دنبال سلاح هستهای نرود.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که طی هفتههای اخیر تنشها در خلیج فارس و اطراف تنگه هرمز به شدت افزایش یافته و گزارشهایی از درگیریهای محدود و رهگیری پهپادها منتشر شده است.
رسانههای آمریکایی از جمله اکسیوس گزارش دادهاند که اختلافات کلیدی میان ایران و آمریکا در گفتوگوهای اخیر با میانجیگری قطر تا حد زیادی حل شده است. برخی منابع همچنین از مشارکت پاکستان در روند میانجیگری خبر دادهاند و گفته میشود توافق احتمالی ممکن است با عنوان «توافق اسلامآباد» شناخته شود.
به ادعای این منابع، توافق میتواند شامل تمدید آتشبس ۶۰ روزه، کاهش تنش در خلیج فارس و حتی گنجاندن موضوع لبنان در چارچوب تفاهمات باشد.
گزارشها حاکی از آن است که احتمال امضای توافق در شهر ژنو سوئیس مطرح شده و حتی انتقال تجهیزات لجستیکی برای سفر مقامهای آمریکایی به اروپا نیز مورد توجه رسانهها قرار گرفته است. با این حال، هنوز زمان و جزئیات رسمی این دیدار مشخص نیست.
از سوی دیگر، برخی تحلیلگران معتقدند توافق احتمالی ممکن است به صورت مرحلهای اجرا شود؛ مرحله نخست بر بازگشایی و امنیت تنگه هرمز و مراحل بعدی بر موضوعات هستهای و تحریمها تمرکز داشته باشد.
در حالی که ترامپ بارها از نزدیک بودن توافق سخن گفته، شبکه CNN یادآوری کرده که او از آغاز بحران دهها بار چنین ادعایی را مطرح کرده است. همین مسئله باعث شده بخشی از ناظران سیاسی و رسانهای نسبت به قطعی بودن توافق تردید داشته باشند.
همچنین برخی گزارشها از ادامه درگیریهای محدود در منطقه خبر میدهند؛ از جمله ادعاهای پنتاگون درباره سرنگونی پهپادهای ایرانی در تنگه هرمز و بررسی حمله به یک تأسیسات آب در جنوب ایران.
در صورت صحت گزارشها و دستیابی دو طرف به تفاهم، احتمال کاهش تنش در خلیج فارس و بازگشت تدریجی مسیرهای دیپلماتیک وجود دارد. اما تجربه مذاکرات گذشته نشان داده است که اختلاف بر سر جزئیات اجرایی، تحریمها و مسائل منطقهای میتواند روند توافق را پیچیده کند.
در حال حاضر، آنچه روشن است ادامه رایزنیهای فشرده دیپلماتیک و تلاش میانجیها برای جلوگیری از گسترش بحران در منطقه است؛ بحرانی که هر تحول آن میتواند بر بازار انرژی، امنیت خاورمیانه و روابط بینالمللی تأثیر بگذارد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ