به گزارش اطلاع با ما ، ترامپ در خاورمیانه: سفر چهارروزه دونالد ترامپ به عربستان، قطر و امارات، با امضای قراردادهای چندصد میلیارد دلاری همراه بود و پیام روشنی از بازگشت آمریکا به بازی ژئوپلیتیکی خاورمیانه داشت. در حالی که ترامپ در ریاض موضعی تند علیه ایران گرفت، در قطر لحنی مصالحهجویانهتر اتخاذ کرد؛ تفاوتی که بهنظر میرسد از مشورتهای دو میزبان ناشی شده باشد. سفر ترامپ اگرچه از نظر تجاری موفقیتآمیز بود، اما از نظر دیپلماتیک نتوانست راهحلی برای بحران غزه یا پیشرفتی در مذاکرات هستهای ایران ارائه دهد. اختلاف نظر در تیم ترامپ بر سر غنیسازی و تهدیدهای لفظی رئیسجمهور آمریکا علیه ایران، شکافهای موجود را عمیقتر کرد. نقش قطر در میانجیگری و کاهش نقش اسرائیل در این سفر، از نکات مهم دیگر سفر منطقهای ترامپ است.
ترامپ با امضای قراردادهایی نجومی با عربستان (۱ تریلیون دلار)، قطر (۹۶ میلیارد دلار) و امارات (۱.۴۵ میلیارد دلار)، نشان داد سیاست “آمریکا اول” را از مسیر منافع اقتصادی در سیاست خارجی پیگیری میکند. این قراردادها نهتنها صنایع نظامی و هوایی آمریکا را تقویت میکند بلکه بهعنوان ابزاری برای اطمینانبخشی به متحدان منطقهای در برابر تهدیدات چین و روسیه نیز عمل میکند.
۲. دوگانگی لحن ترامپ؛ از تهدید در ریاض تا تمایل به گفتوگو در دوحه
سخنان ترامپ درباره ایران در ریاض لحنی تند و تحقیرآمیز داشت، اما در قطر با انعطاف بیشتری بیان شد. این تفاوت به تأثیر مستقیم گفتوگوهای وی با ولیعهد عربستان و امیر قطر بازمیگردد. ریاض خواستار مواضع سختگیرانهتر علیه ایران است، در حالی که دوحه تمایل به کاهش تنش و ایفای نقش میانجی دارد. این دوگانگی لحن، از نبود استراتژی مشخص و یکدست در دولت ترامپ حکایت دارد.
ترامپ در این سفر هیچ برنامهای برای توقف جنگ غزه یا بازگشت به مذاکرات فلسطین و اسرائیل ارائه نداد. از سوی دیگر، عدم سفر او به اسرائیل نشاندهنده فاصله گرفتن از نتانیاهو و پایان نفوذ سنتی تلآویو بر کاخ سفید در دوره ترامپ دوم است. نارضایتی کشورهای عربی از وضعیت غزه، یکی از موانع اصلی در مسیر تداوم عادیسازی روابط با اسرائیل محسوب میشود.
اگرچه ترامپ بارها از «رسیدن به توافق» با ایران صحبت کرد، اما سخنان تند او درباره ایران بهویژه در عربستان، همراه با اختلاف نظر داخلی در واشنگتن (میان ویتکوف و روبیو با خود ترامپ) مانع از ارائه نقشه راه جدیدی برای حل بحران هستهای شد. اختلاف بر سر میزان مجاز غنیسازی اورانیوم، اصلیترین مانع در مسیر توافق است. بهعلاوه، ایران بهشدت به اظهارات ترامپ واکنش نشان داد و آن را فریبکارانه توصیف کرد.
در کنار عمان که همواره نقش قابل اعتمادی برای ایران ایفا کرده، قطر نیز بهواسطه روابط خوب با تهران و تعامل با واشنگتن، جایگاه جدیدی در معادلات منطقهای یافته است. عدم حضور سلطان عمان در نشست ریاض نیز میتواند نشانهای از تغییر وزن واسطهگری منطقهای از مسقط به دوحه باشد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
