به گزارش اطلاع با ما ، روابط ایران و روسیه: جنگ ۱۲ روزه اخیر و حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، روابط استراتژیک تهران و مسکو را با چالشهای جدیدی مواجه کرده است. از تأثیر بر کریدورهای حملونقل گرفته تا تضعیف همکاری نظامی، این تحولات میتواند آینده روابط ایران و روسیه را تغییر دهد.
جنگ ۱۲ روزه که با حملات گسترده ایالات متحده و اسرائیل علیه سایتهای هستهای ایران در ژوئن ۲۰۲۵ به اوج رسید، نه تنها امنیت تهران را تهدید کرد، بلکه روابط ایران و روسیه را نیز در موقعیتی بحرانی قرار داد. مسکو که همزمان با سقوط رژیم بشار اسد یکی از متحدان کلیدی خود را از دست داده بود، اکنون با شریکی تضعیفشده مانند ایران روبهروست که نمیتواند همان نقش گذشته را در موازنه قدرت منطقهای ایفا کند.
یکی از اصلیترین ابعاد روابط ایران و روسیه، همکاری نظامی فزاینده بین دو کشور بود؛ بهویژه پس از سال ۲۰۲۲ و حمله روسیه به اوکراین. اما پس از جنگ اخیر، ایران احتمال خرید جنگندههای چینی را به جای Su-35 های روسی مطرح کرده است. این تغییر رویکرد ناشی از تمرکز روسیه بر اوکراین و کاهش توان صادرات تسلیحاتیاش است.
روسیه برای اتصال به خاورمیانه به پروژههایی مانند کریدور شمال–جنوب و راهآهن رشت–آستارا وابسته است. جنگ اخیر باعث نگرانیهایی در مورد ادامه این پروژهها شده است. کاهش امنیت در ایران میتواند روند توسعه این کریدورها را با مانع مواجه کند؛ مسألهای که برای اقتصاد روسیه بسیار مهم است.
روابط پیچیده روسیه با اسرائیل؛ مانعی برای اتحاد کامل با تهران
یکی از بزرگترین مشکلات در روابط ایران و روسیه، نزدیکی مسکو با اسرائیل است. این نزدیکی باعث شده تا روسیه هیچگاه یک اتحاد کامل با تهران شکل ندهد و حتی در سوریه نیز گاهی در هماهنگی با اسرائیل به ضرر ایران عمل کند.
با شروع دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، مسکو و واشینگتن روابط خود را بهبود دادهاند؛ موضوعی که باعث نگرانی ایران شده است. تهران نگران است که روسیه در نهایت در ازای امتیازاتی در اوکراین، از حمایت خود از برنامه هستهای ایران عقبنشینی کند.
با وجود این چالشها، ایران و روسیه در مناطقی مانند قفقاز جنوبی و آسیای میانه منافع مشترکی دارند. مقابله با نفوذ ترکیه و همکاری در توسعه کریدورهای تجاری، از جمله محورهایی است که باعث حفظ این همکاری میشود.
در نهایت، روابط ایران و روسیه ترکیبی از شراکت، منافع مشترک و بیاعتمادی مزمن است. جنگ ۱۲ روزه نشان داد که این روابط چقدر شکننده است و اتحاد آنها هنوز تا سطح یک پیمان واقعی فاصله دارد. با این حال، ژئوپلیتیک منطقهای همچنان دو کشور را به سمت همکاری سوق میدهد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
