به گزارش اطلاع با ما بی اعتمادی ایران به آژانس انرژی اتمی/ در سالهای اخیر، عملکرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی در قبال برنامه هستهای ایران با واکنشهایی تند روبهرو شده است. گزارشهای یکطرفه، سکوت در برابر حملات به سایتهای هستهای ایران و رویکرد سیاسی مدیرکل این نهاد باعث شده بیاعتمادی عمومی به آژانس به اوج برسد.
در سالهای گذشته، رابطه ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی وارد مرحلهای جدید و چالشبرانگیز شده است. رفتاری که این نهاد از خود در قبال برنامه صلحآمیز هستهای ایران نشان داده، باعث شده واژه «بیاعتمادی» بیشتر از هر زمان دیگری میان مردم و رسانهها شنیده شود.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار بود نهاد فنی بیطرفی باشد، اما بسیاری از گزارشهای اخیر آن بهخصوص درباره سایتهایی مانند مریوان و تورقوزآباد، نهتنها فاقد شواهد علمی هستند، بلکه شبیه بازتاب رسانهای ادعاهای قدیمی نخستوزیر رژیم صهیونیستیاند.
این گزارشها بدون بررسی دقیق یا مستندات آزمایشگاهی منتشر شدند و نتیجه آن، تبدیل شدن آژانس به بخشی از جنگ روانی علیه ایران بود.
مدیریت رافائل گروسی بیش از آنکه فنی باشد، تبدیل به یک فعالیت رسانهای شده است. اظهارنظرهای مکرر، استفاده از عباراتی مانند «شکاف نظارتی» یا «تهدید جدی» و درز دادن اطلاعات محرمانه به رسانههای خاص، باعث شده نگاه به گروسی در ایران، بیشتر سیاسی باشد تا تخصصی.
یکی از مهمترین دلایل بیاعتمادی به آژانس، سکوت کامل در برابر حملات نظامی به تأسیسات هستهای ایران است. از نطنز تا اصفهان، تأسیسات حساس مورد هدف قرار گرفتند، اما حتی یک بیانیه رسمی در محکومیت این اقدامات از سوی آژانس صادر نشد. این در حالی است که هرگونه تهدید علیه تأسیسات هستهای در عرف جهانی، اقدامی خطرناک تلقی میشود.
در واکنش به رفتارهای آژانس، ایران تصمیم گرفت سطح همکاریهای داوطلبانه را کاهش دهد و دسترسی برخی بازرسان را محدود کند. این تصمیم نه از سر تقابل، بلکه برای حفظ اطلاعات حساس و جلوگیری از سوءاستفاده رسانهای انجام شد. بسیاری از این بازرسان در گزارشهای غیررسمی به همکاری با نهادهای اطلاعاتی غربی متهم شدهاند.
با ادامه این روند، آژانس انرژی اتمی دیگر آن نهاد مورداعتماد گذشته نیست. نهتنها در ایران، بلکه در کشورهای مستقل دیگر نیز صدای انتقاد از سیاسیکاری آن بلند شده است. اگر تغییر رویکردی در دستور کار قرار نگیرد، آژانس به جایگاه یک ابزار سیاسی تنزل خواهد یافت.
اعتماد یکشبه به دست نمیآید و وقتی از بین برود، بازسازی آن کاری دشوار و زمانبر است. آژانس اگر میخواهد جایگاه فنی و حرفهای خود را حفظ کند، باید از مسیر فعلی فاصله بگیرد و به اصول اولیه مأموریت خود بازگردد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
