به گزارش اطلاع با ما، بذر چینی – برنج برای ایرانیان تنها یک ماده غذایی نیست، بلکه جزئی از فرهنگ تغذیه و اقتصاد خانوار به شمار میرود. تقریباً در هر خانهای، حداقل یک وعده غذایی روزانه بر پایه برنج تهیه میشود و همین موضوع، اهمیت اقتصادی این محصول را در سطحی مشابه با گندم قرار داده است.
بر اساس برآوردها، میزان تولید برنج در کشور بهطور میانگین حدود دو میلیون تن در سال است؛ در حالی که نیاز مصرفی داخلی، ایران را ناگزیر از واردات بیش از یکمیلیون و دویست هزار تن برنج میکند. در دهههای گذشته، واردات از کشورهایی مانند آمریکا و اروگوئه انجام میشد که کیفیتی نزدیک به برنج ایرانی داشتند، اما در سالهای اخیر بازار وارداتی ایران بیشتر به سمت هند و پاکستان متمایل شده است.
کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده است بسیاری از اقشار کمدرآمد، با وجود تمایل به مصرف برنج ایرانی، بهناچار به برنج خارجی روی آورند. این تغییر رفتاری نه از سر انتخاب، بلکه ناشی از فشار اقتصادی و تفاوت قابلتوجه قیمتی میان برنج داخلی و وارداتی است.
پس از انقلاب اسلامی، سیاست خودکفایی در تولید محصولات غذایی به یکی از اولویتهای اصلی دولتها تبدیل شد. با این حال، موانعی مانند ریز بودن اراضی کشاورزی، کمبود ماشینآلات مدرن، و استفاده از بذرهای کمکیفیت باعث شده است که بهرهوری مزارع برنج ایران از کشورهای منطقه پایینتر باشد.
اخیراً معاون وزیر جهاد کشاورزی از ایجاد مرکز تحقیقات مشترک برنج ایران و چین خبر داده است. بر اساس اعلام رسمی، هدف از این مرکز، توسعه ارقام هیبرید و مقاوم به خشکی با عملکرد بیش از ۶ تن در هکتار عنوان شده است. همچنین ارقام جدید نیشکر چینی با بازدهی دو برابر به کشور وارد خواهد شد.
اما این تصمیم پرسشهایی را میان کارشناسان و کشاورزان برانگیخته است: آیا مطالعات علمی جامع درباره تأثیر بذرهای چینی بر خاک، آب و اقلیم ایران انجام شده است؟
کشاورزان و تحلیلگران کشاورزی هشدار میدهند که واگذاری بذر و فناوریهای پایه به کشورهای دیگر میتواند در بلندمدت به کاهش استقلال غذایی و وابستگی تکنولوژیک منجر شود. آنان معتقدند کشاورزی، همانند صنعت خودرو یا لوازم خانگی، قابل برونسپاری نیست؛ چرا که مستقیماً با آب، خاک و امنیت غذایی کشور گره خورده است.
کارشناسان خواستار آن هستند که وزارت جهاد کشاورزی نتایج مطالعات علمی خود درباره بذرهای هیبرید چینی را بهصورت عمومی منتشر کند. آینده برنج ایرانی تنها با تصمیمات فنی در آزمایشگاهها تعیین نمیشود، بلکه نیازمند اعتمادسازی، گفتوگو با کشاورزان و در نظر گرفتن واقعیتهای اقتصادی و زیستمحیطی کشور است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
