به گزارش اطلاع با ما ، تازهترین دادههای بانک مرکزی (مرکز مبادله ارز و طلا) نشان میدهد که نرخ حواله دلار آمریکا در دو هفته اخیر حدود ۵ درصد افزایش یافته است، در حالی که نرخ دلار آزاد در همین مدت حدود ۱۲ درصد رشد کرده است. با این حال، تندتر شدن شیب نرخ ارز حواله در روزهای اخیر حاکی از آن است که بانک مرکزی به دنبال حفظ فاصلهای مشخص بین این دو نرخ است. نسبت فاصله دلار حواله به آزاد از ۸۸ درصد در ۷ اردیبهشت به ۷۸ درصد در ۱۴ اردیبهشت کاهش یافت، اما دوباره به ۸۲ درصد رسید.
تازهترین دادههای مرکز مبادله ارز و طلای ایران نشان میدهد که در دو هفته اخیر، شکاف قابل توجهی بین میزان افزایش نرخ دلار حواله و دلار آزاد وجود داشته است. این دادهها تصویر روشنی از سیاستگذاری ارزی بانک مرکزی در شرایط جنگی ترسیم میکند.
با وجود اینکه رشد دلار آزاد در این بازه دو برابر و نیم بیشتر بوده است، بررسی روند روزهای اخیر نشان میدهد که شیب افزایش نرخ دلار حواله تندتر شده است. این موضوع حاکی از آن است که بانک مرکزی به دنبال حفظ فاصلهای مشخص بین نرخ حواله و نرخ آزاد است تا از شکاف عمیق و بیکنترل بین این دو بازار جلوگیری کند.
محاسبات نشان میدهد که نسبت نرخ دلار حواله به دلار آزاد، از ۸۸ درصد در ۷ اردیبهشت به ۷۸ درصد در ۱۴ اردیبهشت کاهش یافت (یعنی فاصله بیشتر شد). اما تا روز گذشته، این نسبت مجدداً افزایش یافته و به ۸۲ درصد رسیده است. این نوسان نشان میدهد که بانک مرکزی در حال تنظیم فاصله بین دو نرخ است و اجازه نمیدهد شکاف بیش از حد معین شود.
دلار آزاد در ۱۴ اردیبهشت به اوج ۱۸۴ هزار تومان رسید، اما در روز گذشته تا ۱۷۸ هزار تومان پایین آمد. این عقبنشینی ۶ هزار تومانی میتواند نتیجه مداخله بازارساز (طبق معمول از طریق تزریق ارز در ساعات پایانی روز) باشد.
۱. مدیریت فاصله: بانک مرکزی نمیخواهد فاصله نرخ حواله و آزاد بیش از حد زیاد شود (چون انگیزه قاچاق ارز و رانت را افزایش میدهد)، اما از سوی دیگر نمیتواند نرخ حواله را کاملاً به نرخ آزاد نزدیک کند (چون فشار تورمی را به واردات و قیمت کالاها منتقل میکند).
۲. کنترل شیب رشد: با تند کردن شیب نرخ حواله در روزهای اخیر، بانک مرکزی تلاش میکند فاصله را از ۷۸ درصد به حدود ۸۰-۸۲ درصد بازگرداند.
۳. واکنش به نوسانات آزاد: دلار آزاد در ۱۴ اردیبهشت به اوج ۱۸۴ هزار تومان رسید، اما با ورود بازارساز به ۱۷۸ هزار تومان عقب نشست. نرخ حواله نیز متناسب با این نوسانها، اما با شدت کمتر، افزایش یافت.
تازهترین دادههای مرکز مبادله نشان میدهد که بانک مرکزی استراتژی مشخصی برای مدیریت فاصله بین نرخ دلار حواله و آزاد در پیش گرفته است. با وجود جهش ۱۲ درصدی دلار آزاد، دلار حواله تنها ۵ درصد رشد داشته است. اما تندتر شدن شیب حواله در روزهای اخیر و افزایش نسبت فاصله به ۸۲ درصد (از ۷۸ درصد)، نشان میدهد که بانک مرکزی به دنبال جلوگیری از گسترش بیش از حد شکاف است. به نظر میرسد هدف، حفظ این نسبت در محدوده ۸۰-۸۵ درصد باشد؛ نه کمتر (که فشار بر واردات را زیاد میکند) و نه بیشتر (که انگیزه قاچاق ارز را افزایش میدهد).
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
