به گزارش اطلاع با ما ، خرافهفروشی در اینستاگرام: خرافهفروشی در اینستاگرام به یکی از پدیدههای نگرانکننده فضای مجازی تبدیل شده است. گروهی از بلاگرهای موسوم به «معنویتگرا» با فروش پکیجهای جعلی، قانون جذب، دعاهای کاذب و سمینارهای شکرگزاری، از احساسات دینی و نیازهای عاطفی مردم سوءاستفاده میکنند. این گزارش به بررسی شیوههای کلاهبرداری معنوی، فروش پکیجهای شبهدینی و ترکیب خرافات با باورهای اسلامی در شبکههای اجتماعی میپردازد.
در سالهای اخیر، شبکههای اجتماعی، بهویژه اینستاگرام، صحنه ظهور گروهی از بلاگرهای موسوم به «معنویتگرا» شده که با ادعای ارتباط با انرژی، ذکر، قانون جذب و حاجتروایی، از باورهای دینی مردم برای کسب درآمد استفاده میکنند. این افراد با استفاده از ترکیبی از مفاهیم اسلامی، یوگا، و آموزههای شبهمعنوی غربی، پکیجهای آموزشی و «کدهای خاص حاجتروایی» را با قیمتهای بالا به فروش میرسانند. وعدههایی چون «جذب ثروت فوری» یا «دعای مخصوص ازدواج و موفقیت» از جمله ابزارهای این بازار سیاه هستند.
بسیاری از صفحات خرافهفروشی در اینستاگرام از شگردهایی مانند “فالو کن و عدد مخصوص را کامنت بگذار” استفاده میکنند تا با الگوریتم اینستاگرام تعامل بگیرند. در ظاهر، محتوای آنها ترکیبی از اذکار اسلامی و توصیههای اخلاقی است، اما در واقع، هدف نهایی فقط افزایش بازدید، فروش پکیج و تبلیغات است.
بخشی از این محتواها با استناد به شخصیتهای تاریخی و دینی مانند حضرت سلیمان(ع) و آصف بن برخیا تولید میشود. در حالی که روایتهای منتشرشده در این صفحات هیچ مبنای معتبر دینی ندارند، بلاگرها از این اسامی برای مشروعیتبخشی به «کُدهای ثروت» و «ذکرهای انرژیزا» بهره میبرند.
سمینارهای «شکرگزاری» که با ظاهری آرام، تصاویر لاکچری و موسیقی ملایم برگزار میشوند، در واقع بخشی از همان چرخه خرافهفروشی هستند. در این جلسات به مخاطب القا میشود که صرفاً با تکرار عبارت «خدایا شکرت» یا نوشتن جملات مثبت، میتواند به ثروت و موفقیت برسد. در حالی که آموزههای اسلامی، شکرگزاری را عبادتی قلبی و توأم با عمل میدانند، در این جریانها شکر به ابزاری تجاری و مکانیکی برای جذب انرژی مثبت تبدیل شده است.
برخی از بلاگرهای پرمخاطب مانند آیسان اسلامی و سهیل سنگرزاده با انتشار محتوای تلفیقی از سبک زندگی لوکس و جملات انگیزشی، این جریان را در میان کاربران عادی جا انداختهاند. آنها مفهوم «شکرگزاری» را با نمایش تجمل و آزادیهای غیرواقعی درهم آمیختهاند تا ظاهری جذاب و مدرن به خرافه بدهند.
یکی از ابعاد نگرانکننده، ارتباط نزدیک بلاگرهای خرافهفروش با پروژههای مشکوک رمزارزی است. آنها با تکیه بر اعتمادسازی عاطفی و وعدههای ثروت از طریق انرژی مثبت، مخاطبان را به خرید پکیجهای مالی یا سرمایهگذاری در طرحهای بدون پشتوانه تشویق میکنند؛ روندی که در ادبیات امنیت سایبری به عنوان Romance Scam شناخته میشود.
قانون جذب، یکی از پایههای خرافهفروشی در اینستاگرام است. این مفهوم شبهعلمی مدعی است که «ذهن انسان با انرژی کائنات در ارتباط است» و با تمرکز بر افکار مثبت، میتوان سرنوشت را تغییر داد. اما از دیدگاه علمی و دینی، چنین ادعاهایی فاقد پشتوانهاند و میتوانند منجر به انفعال، خودفریبی و حتی شرک پنهان شوند، زیرا قدرت را از خداوند گرفته و به «کائنات» میسپارند.
برخی بلاگرها حتی پا را فراتر گذاشته و با سفر به اماکن مقدس مانند کربلا، محتواهای ترکیبی از مراقبه شرقی، ذکر اسلامی و انرژیدرمانی منتشر میکنند. در ظاهر، فضای معنوی و مقدس حرمها برایشان ابزاری تبلیغاتی است تا «پکیج مراقبه در زیارت» را به فروش برسانند؛ در حالی که این روشها هیچ جایگاهی در آموزههای دینی ندارند.
خرافهفروشی در اینستاگرام بیش از آنکه یک پدیده دینی باشد، یک تجارت پردرآمد است که از خلأ سواد رسانهای، فقر محتوای دینی و نیاز عاطفی جامعه سوءاستفاده میکند. افزایش آموزشهای عمومی، نظارت محتوایی، و ترویج تفکر انتقادی میتواند به کاهش این پدیده کمک کند تا احساسات مذهبی مردم دیگر به ابزار درآمدزایی تبدیل نشود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
