به گزارش اطلاع با ما به نقل از نبض بازار، شرکت کروز بهعنوان یکی از بزرگترین تأمینکنندگان قطعات خودروسازان داخلی، سالهاست بدون انتشار گزارش مالی عمومی و بدون حضور در بازار سرمایه فعالیت میکند. ابهامات مالی، پروندههای گرانفروشی و نبود نظارت مؤثر، این شرکت را در مرکز پرسشهای مهم اقتصادی قرار داده است.
شرکت **کروز** از مهمترین تأمینکنندگان قطعات الکترونیکی و مکانیکی دو خودروساز بزرگ کشور یعنی **ایرانخودرو و سایپا** است. با این حال، ساختار مالی و حقوقی این شرکت همچنان مبهم باقی مانده و هیچگونه گزارش عمومی از درآمد، هزینه و ترکیب سهامداران آن در دسترس نیست.
در شرایطی که بسیاری از شرکتهای مشابه در جهان، صورتهای مالی خود را بهصورت عمومی منتشر میکنند، کروز بدون حضور در **بازار سرمایه** و بدون الزام به افشای اطلاعات، به فعالیت گسترده در بازار خودرو ادامه میدهد.
اتهامات مربوط به **گرانفروشی قطعات** از سوی کروز پیشینهای طولانی دارد. در یکی از پروندههای مطرحشده، نماینده حقوقی سایپا اعلام کرده بود که این شرکت بین سالهای ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۸، برای ۱۷ قلم کالا، بیش از **۹۱ میلیون دلار بیشتر از قیمت واقعی** به سایپا فروخته است.
بر اساس گزارشهای رسمی، قطعهای مانند قاب آینه توسط کروز با قیمت **۳۹,۷۶۰ تومان** به ایرانخودرو عرضه شده، در حالیکه رقیب آن همان قطعه را با حدود **۱۸,۸۳۷ تومان** تأمین کرده است؛ یعنی حدود **۱۱۱ درصد گرانتر**. در نتیجه، نگرانیهایی نسبت به تداوم این روند در سایر قراردادها و تأثیر آن بر **قیمت تمامشده خودروها** وجود دارد.
نبود گزارشهای مالی عمومی، تنها بخشی از مسئله است. **قراردادهای میان کروز و خودروسازان** نیز از شفافیت کافی برخوردار نیستند و جزئیات نحوه قیمتگذاری، رقابتی بودن فرآیندها و شرایط تحویل قطعات مشخص نیست.
از سوی دیگر، عدم حضور در بورس سبب شده **هیچ نهاد عمومی یا سرمایهگذار مستقلی** به دادههای مالی این شرکت دسترسی نداشته باشد. این در حالی است که شرکتهای کوچکتر در صنایع مشابه، موظف به انتشار دقیق اطلاعات مالی و حسابرسی هستند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که وقت آن رسیده دولت و مجلس با **اصلاح مقررات مالی و صنعتی**، شرکتهای فعال در زنجیره اصلی خودروسازی را ملزم به **ارائه گزارشهای عمومی سالانه** کنند. شفافیت مالی، عامل بازدارنده در برابر انحصار و تضمینکننده رقابت سالم است.
با وجود تذکر نهادهای نظارتی، هنوز اقدام اجرایی مشخصی برای اصلاح وضعیت نظارتی شرکت کروز انجام نشده است. تنها در برخی موارد، **سازمان تعزیرات حکومتی** به دلیل گرانفروشی در بازار قطعات وارد عمل شده، اما سازوکار مالی شرکت همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است.
با وجود نقش گسترده در صنعت خودرو، هنوز مشخص نیست **بزرگترین قطعهساز ایران** دقیقاً چه میزان تولید دارد، چه مقدار از فروشش به خودروسازان داخلی اختصاص مییابد، و **چه کسانی از این سازوکار مالی منتفع میشوند**. تا زمانی که پاسخ شفافی به این پرسشها داده نشود، افکار عمومی و فعالان اقتصادی همچنان نسبت به عملکرد کروز، تردید خواهند داشت.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
